San Sebastián de La Gomera, Zaterdag 19 Mei 2012
Mijn observatie van gisteren dat ik rechtstreeks op een burn out afsteven als ik zo doorga, is sindsdien bevestigd. Een duidelijke nieuwe koers is er nog niet, want, zoals ik gisteren schreef, heb ik slechts een 'rear end objective', een 'punaisedoel'.
De gretige nieuwsgierigheid waarmee ik kranten las -- met name de beschouwende artikelen en de commentaren, het 'hot news' las ik in mindere mate -- moet ik stoppen. Stoppen met 'waarnemen' dus. Dat is nogal een opgave! En ook stoppen met mijn 'crunch-crunch' denken waarmee ik vervolgens mijn chaotische waarnemingen tot ordelijke gedachten omvormde en iedere dag op een A-viertje zette. Dat was een dagelijks genoegen. Héérlijk. Want daarna had ik een schone lei, en kon ik met genoegen mijn nieuwsgierigheid waar volop bevredigen. Die pittige 'uitwaaiwandeling' zorgde ook voor een evenwicht. Helaas . . .
Ik inventariseer nu alternatieven die ik met mijn nomadenleven kan combineren. Wellicht tref ik er een die mij inspireert. Tekenen en schilderen passeerden de revue. Met tekenen heb ik oude ervaring. Zie zou ik kunnen ophalen. Met schilderen heb ik die ternauwernood. Ik las altijd vrij veel, maar ternauwernood 'fiction'. Althans heel weinig, en in vind het niet aantrekkelijk om daar meer tijd aan te besteden. Muziek maken is niet zo geschikt voor een nomade met mini-mini bagage.
Wat schrijven betreft wil ik mij tot het onderhanden boek over 'pensioneren' beperken. Een eventuele column zou 'in functie' voor dat boek moeten zijn. Bijvoorbeeld als vingeroefening voor een bepaald thema dat ik daarin wil opnemen. Als ik een geschikt gedicht tegenkom -- ik lees veel gedichten -- zou ik dat voor een column kunnen gebruiken, net als tot nu toe. Het zal er op neerkomen dat ik veel minder columns zal schrijven.
Daarmee mis ik nòg 'iets'. Ik ben er nog niet helemaal achter wat dat 'iets' is, maar ik denk dat ik zal gaan invullen met een wekelijkse[?] reisbrief zoals ik die nu maak als ik buiten Europa verblijf.
Dat is de stand van zaken. Ik denk verder.

San Sebastián de La Gomera, Vrijdag 18 Mei 2012
Dit is misschien wel de laatste column die ik schrijf. Althans op deze manier, en als eerste taak na het opstaan. Mijn dag is [was!] pas begonnen als ik daarmee klaar ben [was!]. Een 'pittige wandeling' daarna zorgde voor een lijfelijk, psychisch en emotioneel -- en wat al niet meer -- evenwicht. Het was, soms letterlijk hier met die zeewind, 'uitwaaien'. Aan niets denken. Een vorm van 'nietsdoen' die goed bij mijn natuur paste.
Maar nu is die 'pittige wandeling' er niet meer. Hoewel botten en spieren na het ongeval van vorig jaar weer helemaal in orde zijn, was het oude vanzelfsprekende uithoudingsvermogen verdwenen. Al het gesukkel van de laatste maanden met moeheid, concentratieverlies -- en wat wal niet meer -- had daarmee te maken. Hoe herstel ik dat uithoudingsvermogen?
Niet dus.
Vannacht werd mij helder dat ik regelrecht op een burn out afsteven als ik zo probeer door te gaan. Ik heb nog een alternatief gevonden voor dat 'uitwaaien'. Als ik thuis op een stoel ga zitten, zelfs in een luie, of op een bank ga liggen, dan blijf ik altijd bezig. Ik wil altijd iets doen, iets afmaken.
Maar zo'n burn out zie ik ook niet zitten. Ik zie wel wat ik de komende dagen doe. Op dit moment is Ghislaine hier en we gaan volgende week samen naar NL en daarna door naar Frankrijk. Dat betekent sowieso een ander ritme de komende weken.
Ik heb nog geen 'plan' over waar ik wèl heen wil. Mijn actie is dus een 'rear end objective' zoals Edward de Bono dat noemde, en wat ik toen vertaalde als 'punaisedoel': als je op een stoel gaat zitten met een punaise is er maar één ding: wegwezen! Kan niet schelen waarheen. Dat is de situatie. Daarmee ga ik verder. Géén burn out!

San Sebastián de La Gomera, Donderdag 17 Mei 2012
Ik geloof dat ik maar eens wat vakantie ga nemen. Dat helpt ook. Dat komt mooi uit, want Ghislaine komt vandaag. Ik haal haar af in Tenerife.

San Sebastián de La Gomera, Woensdag 16 Mei 2012
Wat je niet kunt bestrijden . . . ik kon opeens niet meer ordelijk denken. De hele dag niet. Ik hoop op morgen.

San Sebastián de La Gomera, Dinsdag 15 Mei 2012
Dana Gioia (1950) is een bekende Amerikaanse dichter. Hij is tweede generatie Italiaans immigrant, was corporate executive bij General Foods met diploma's van Harvard en Stanford Business School. Na een snelle carrière trok hij zich in 1992 terug om voltijds te dichten.
Nu zet hij zich ook in bij het bestrijden van analfabetisme. In een heel informatieve YouTube, 'Why Reading Matters', ondersteunt hij het belang van kunnen lezen voor de ontwikkeling, en voor maatschappelijke relaties. O.a. blijkt dat slechts 3% van de gevangenen redelijk kan lezen, en dat 55% van wie niet redelijk kan lezen werkeloos is. Amerikanen gaan achteruit in hun leesvaardigheid, meldt hij, en zodoende groeit in de VS voor het eerst in een generatie van kinderen die minder 'education' hebben dan hun ouders. De Amerikaanse mythe van 'self improvement' wordt aldus gelogenstraft.
Uit zijn gedicht selecteerde ik de coupletten waarin hij heel subtiel laat zien wat een 'voorspelling' eigenlijk is. Het is niet iets waar je je aan kunt vastklampen voor de rest van je leven. Nee, het is een heel zwak signaal waar je goed naar moet luisteren, en waarvan je zelf wat kunt maken. Als van een intuïtie. Dat is nog eens wat anders dan 'gelovigen' die keihard in profetieën geloven, en anderen er om doodslaan.

For what is prophecy but the first inkling
of what we ourselves must call into being?
The call need not be large. No voice in thunder.

It's not so much what's spoken as what's heard --
and recognized, of course. The gift is listening
and hearing what is only meant for you.

And sometimes we proceed by prophecy,
or not at all -- even if only to know
what destiny requires us to renounce.

In the green torpor of the afternoon,
bless us with ennui and quietude.
And grant us only what we fear, so that

Underneath the murmur of the wasp
we hear the dry grass bending in the wind
and the spider's silken whisper from its web.

San Sebastián de La Gomera, Maandag 14 Mei 2012
Ik moet terugkomen op 'Rijnlands Denken'. Toen ik 23 April het Noord Europese denken zette tegenover het Mediterrane macho denken, schreef Henk dat ik dat 'Rijnlands Denken' moest noemen. Hij verwees mij naar schema's die in kringen van organisatieadviseurs circuleren die de 'Rijnlandcultuur' tegenover de 'Anglo-Amerikaanse cultuur' stellen. Paul stuurde mij tenslotte die schema's van Mathieu Weggeman uit 2004, en van Ghislaine kreeg ik een hoofdstuk uit een boek van Weggeman uit 2003 onder de titel 'Terug naar de Rijnlandse Werkcultuur'. Ghislaine stuurde mij ook een samenvatting in het Nederlands van een boek van Albert Michel, Capitalisme contre capitalisme, uit 1991, waar die term geboren zou zijn.
Dat boek is niet meer in het Frans verkrijgbaar, maar het heeft in het Engels furore gemaakt. Op het internet vond ik het sleutelcitaat. Op pagina 21 schrijft Michel over de 'bipolarisation entre deux grands types de capitalisme d'importance comparable' die hij ziet. Het ene noemt hij 'anglo-saxon' refererend aan 'l'individu, le marché et la concurrence'. Het andere, 'modèle rhênan', noemt hij ook wel 'germano-nippon'. Dat is een 'capitalisme organique et soucieux de cohérence sociale et nationale'.
Bij Weggeman is het een verdeling van de werkcultuur geworden, van de managementcultuur. De eigenaars hebben het management aangesteld als 'top down agents', en zien de onderneming als een 'money making machine'. Hij vindt Spanje ook Rijnlands omdat het niet Engels als voertaal heeft. Zo trekt Weggeman de scheidingslijn.
Spanje tot de rijnlandcultuur rekenen is, overigens, een lachertje. De hier zichtbare arbeidsverhoudingen laten totaal geen respect toe voor de cohérence sociale. Integendeel. Dat geldt ook voor Frankrijk waarvan ik eerder schreef dat het de slechtste arbeidsverhoudingen heeft in de OECD, alleen enkele buitenlandse bedrijven springen er uit. Michel verwijst daar tussendoor wel naar, maar voor hem blijft 'anglo-saxon' de boosdoener. Dàt moeten we bestrijden, is zijn idee.
Ik denk dat het vruchtbaarder is dit verschijnsel te relateren aan twee dieperliggende oorzaken. Enerzijds is er de [pre]historische gradiënt in Europa van 40.000 jaar oude genen die Noord Europa bewonen, en de 12.000 jaar oude genen die het Middellandse zeegebied bevolken en die op verovering, dominantie en autoriteit zijn gebaseerd. In historische tijden danken wij daaraan de Limes, de grens die de Romeinen niet konden overschrijden, en het Christendom dat in het noorden zijn episcopale structuur moest vervangen door een synodale. Die 'genetische gradiënt' is nog steeds meetbaar aanwezig.
De andere oorzaak is de 'vergoddelijking' van de macht. De Romeinen konden daarvoor het Christendom gebruiken, en nu wordt het kapitalisme 'vergoddelijkt'. Ik verwijs naar Divine Right of Capital van enkele jaren geleden, en recentelijk de beweging Kick It Over die de 'vergoddelijking' van de economische wetten aanpakt onder het motto
--"Before economics can progress it must abandon its suicidal formalism".
Dat lesje hebben we toch wel geleerd intussen?
Dat de macht zich 'vergoddelijkt'?
________________________
Robert Heilbroner, Before economics can progress it must abandon its suicidal formalism, http://kickitover.org/
Peter A. Underhill, Ornella Semino, The Genetic Legacy of Paleolithic Homo sapiens sapiens in Extant Europeans: A Y Chromosome Perspective Science 10 November 2000: Vol. 290 no. 5494 pp. 1155-1159 DOI: 10.1126/science.290.5494.1155
Divine Right Of Capital: Mijn Dagboek 08122001, 11042002, 27082003, 08012004, 16102004 en 27022008

San Sebastián de La Gomera, Zondag 13 Mei 2012
Ik begin al uit te kijken naar mijn aankomst in Frankrijk, begin Juni, en droom alvast van het paradijsje dat ik zal aantreffen. Als het een beetje meezit - met snaaiende vogels speciaal - zijn de kersen volop rijp en beginnen al af te vallen. De appelbomen zitten vol mini-appeltjes die ik meteen moet gaan uitdunnen.
Maar het vorig jaar was het anders. Er was een nachtvorst op het 'verkeerde' moment geweest, en de drie bomen samen hadden minder dan een dozijn mini-appeltjes.
Hoe het dit jaar is gegaan, weet ik nog niet.
A-Poem-A-Day stuurde mij dezer dagen een herinnering. Een gedicht van Rose McLarney dat beschrijft wat mij het vorig jaar overkwam.
--"Some springs, pink petals turn black".
--"Those summers, the orchards are empty and quiet".
Ik wacht met spanning af wat ik dit jaar zal aantreffen.
Als ik geen appelen aantref zal ik nederig haar slotzin herhalen:
--"Some years, there are apples".
Hier is het hele gedicht.

Gather

Some springs, apples bloom too soon.
The trees have grown here for a hundred years, and are still quick
to trust that the frost has finished. Some springs,
pink petals turn black. Those summers, the orchards are empty
and quiet. No reason for the bees to come.

Other summers, red apples beat hearty in the trees, golden apples
glow in sheer skin. Their weight breaks branches,
the ground rolls with apples, and you fall in fruit.

You could say, I have been foolish. You could say, I have been fooled.
You could say, Some years, there are apples.

San Sebastián de La Gomera, Zaterdag 12 Mei 2012
Donderdag zette ik een vraagteken bij de oproep van Jean-François Copé, de secretaris-generaal van de UMP, die verschrikt liet weten: "On ne peut pas leur laisser tous les pouvoirs" en opriep tot een 'herstel van evenwicht'.
Ik vroeg mij af of hij de vermaledijde 'cohabitation' bedoelde.
De voorzitter van MoDem, François Bayrou, stelde zich op dat moment dezelfde vraag, en wees er op dat als de komende parlementsverkiezingen zouden uitmonden in "une cohabitation de blocage" er "aucune chance" zou zijn dat Frankrijk "puisse se redresser". [Herstellen van de crisis bedoelde hij. Niet van Sarkozy. Had ook gekund]
Hij riep Hollande op om vooral zijn economisch programma, dat internationaal al weerklank heeft gevonden, 'en profondeur' uit te voeren. De gefrustreerde UMP-ers zouden in staat zijn een destructieve oppositie te voeren die we kennen van de Spaanse PP tegenover de socialistische Zapatero, en in de VS van de Republikeinen tegenover de Democraten. Het was altijd 'njèt'! 'njèt'! Nadenken was niet meer nodig!!
Bayrou kreeg 9,1 % van de stemmen in de eerste ronde, en legde daarna een verklaring af dat hij in de tweede ronde voor Hollande zou stemmen. Hij was overtuigd door Hollande's samenwerking van 'alle Fransen', zonder gezeik over 'grenzen' en 'immigratie'. Dat leidt maar tot 'affrontement entre les Français' zei hij er toen bij.
Nu, Donderdag, zei hij dat de Fransen geen 'opposition frontale et systématique' willen.
Het is daarom te begrijpen dat aller ogen gericht zijn op de ontwikkelingen binnen de UMP . . . , behalve die "schijt-in-de-broek opmerking" van Copé, natuurlijk.
Er is daarover nog weinig duidelijkheid. In Frankrijk heb je niet van die fervente socialistenhaters zoals hier in Spanje. Hier worden ze --met name door De Kerk-- systematisch 'communisten' genoemd. Dat woord 'communist' is hier nog steeds zwaar beladen. Niet alleen door De Kerk, ook door het latente 'franquisme'. Je kunt er geen zinnige discussie over voeren. De manier waarop ik Edgar Morin in mijn column van gisteren aanhaalde, met de 'aloude 19e-eeuwse inspiratie van Anarchie, Socialisme en Communisme' is hier ondenkbaar. Een hoge Spaanse politicus, socialist, was laatst in de pers. Hij bleek praktiserend katholiek te zijn. 'Hem moet de communie worden geweigerd', was het commentaar. Om er zout in te wrijven beweer ik hier altijd dat het christendom en het communisme uit dezelfde diepmenselijke inspiratie zijn geboren. Als politiek systeem zijn ze allebei in hun tegendeel verkeerd. Dat doet het wel!
In Frankrijk is het niet zo erg, maar de [relatieve] socialistenhaters binnen de UMP beginnen zich af te tekenen volgens de eerste prille commentaren. Anderen zijn blij dat Sarkozy, en zijn geflirt met extreem rechts, van het toneel is verdwenen. De meer gematigde UMP- kandidaten profileren zich al als zodanig. Het zou toch te gek zijn als een UMP- stem naar 'het socialisme' zou gaan, denken ze kennelijk. Copé van binnen de UMP, en Bayrou van buitenaf, proberen die situatie aan de kiezers duidelijk te maken. Dat zal de komende dagen en weken wel duidelijker worden. Interessant! Opletten dus.
_______________________
Bayrou met en garde contre "une cohabitation de blocage", Le Monde AFP, 10.05.2012, http://abonnes.lemonde.fr/politique/article/2012/05/10/bayrou-met-en-garde-contre-une-cohabitation-de-blocage_1699642_823448.html

San Sebastián de La Gomera, Vrijdag 11 Mei 2012
Het 'dubbelinterview' met François Hollande en Edgar Morin, eigenlijk een dialoog tussen een ervaren politicus en een linkse filosoof, dat ik gisteren aanhaalde begint met een 'toonzettende verklaring' van Morin. Hij verklaart inspiratie te zoeken bij de drie bronnen van de 19de eeuw: Anarchisme, Socialisme en Communisme die uiteen zijn gegroeid en verslagen. Het idee 'communisme' is gedegenereerd tot stalinisme en maoïsme. 'Sociaaldemocratie' is uitgedroogd. 'Anarchisme' leeft hier en daar voort bij extreem links. En toch gaat het erom, zo vervolgt Morin, dat we deze inspiratie weer terugvinden, er mensen mee wakker maken, werken aan een betere maatschappij, en aan broederschap, fraternité. En tenslotte: J'ajouterais une quatrième source, plus récente, qui est écologique: notre devenir nécessite un effort pour sauvegarder à la fois la nature et notre propre nature humaine. [Ik voeg er een vierde bron aan toe, een recente, dat is de ecologie: onze toekomst eist dat we ons inspannen zowel voor het behoud van de natuur als voor de menselijkheid].
Het is dan de beurt aan Hollande om daar politieke vorm aan te geven.
Hij erkent deze drie bronnen die hun tegenslagen hebben gehad, en die nog steeds leven. Maar, zegt hij, 'la famille socialiste' heeft nu meer verantwoordelijkheden dan in de 19de eeuw, want zij is nu geconfronteerd met de uitoefening van de macht. Dat wordt nog eens versterkt door haar belofte deze waarden uit te dragen, niet alleen aan de top van de Staat, maar ook in de lokale groeperingen.
Inderdaad, je ziet het goed, hier spreekt de man die vooral ervaring heeft als 'samensmeder' van 'la famille socialiste'. Dat is zijn ervaring. Dat is zijn reputatie. Hij had ook helemaal geen ambitie om president te worden. Het is allemaal gebeurd door het onverwacht wegvallen van Dominique Strauss-Kahn. Ik fantaseer wel eens over het verloop van deze presidentsverkiezingen als DSK die affaire in Sofitel in New York niet had gehad. Welk 'discours' zou dan zijn ontstaan? Wellicht veel meer het intellectualistische voortzetten van de 'financieel-economische discussie'. Een beroep op oude 'socialistische waarden', en op 'inspiratie' zou niet aan de orde zijn gekomen. DSK zou zijn gekozen [of niet natuurlijk] wegens zijn waarde voor het land in de financiële crisis. Wellicht volgens het no-nonsens plumber recept van Nixon dat ik de vorige week Donderdag aanhaalde: Zonder 'liefde' of 'inspiratie'. Gewoon om de drie of vier punten van het maatschappelijke wensenlijstje er door te hameren.
Maar Hollande is niet gekozen voor zijn 'programma'. Hij had dat ook niet. Net zo min als Sarkozy. De Fransen wilden van Sarkozy af. Om uiteenlopende reden.
Hollande ziet 'ouvrir la voie [et] imaginer des politiques nouvelles' als de taak van links.
Met de waarden van de historie, een nieuwe toekomst uitvinden. Dat moet de taak van 'links' zijn. Het gaat om 'la famille socialiste' Hij zegt letterlijk:
--"In dat historisch perspectief wil ik president zijn. Voortzetter en vernieuwer, continuateur et rénovateur"
Nous devons être dans l'évocation de notre histoire et dans l'invention de notre futur. C'est dans cette perspective historique que j'inscris mon projet présidentiel: je veux être un continuateur et un rénovateur.

San Sebastián de La Gomera, Donderdag 10 Mei 2012
Ik ben nog druk bezig met de Franse presidentsverkiezingen. Mijn werktafel is nog steeds een rommeltje, maar een column moet maar weer, om de ontwikkelingen bij de houden. Sarkozy heeft 'poeslief' afscheid genomen. Hij wil kennelijk in de politiek blijven, maar 'anders' zoals ik Maandag schreef. Hij wil 'Fransman worden onder de Fransen'. Eens goed in de gaten houden hoe dat uitpakt met dat vechtersbaasje.
Het hangt ook nog steeds in de lucht dat we te maken zouden krijgen met een aardverschuiving, zoals ik Zaterdag van Françoise Fressoz noteerde.
Wat er eerst gaat gebeuren zijn de parlementsverkiezingen de volgende maand. Het ziet er naar uit dat de UMP daar grof gaat verliezen. De regionale verkiezingen gedurende de Sarkozy-tijd gaven veel machtsovernames te zien, bevorderd door de geringe sympathie voor Sarkozy. Nogal wat traditionele bolwerken van UMP werden rood. Naast de presidentiële macht, dus ook de macht in het parlement. Ajj!!
Jean-François Copé, de secretaris-generaal van de UMP, loopt het al dun door de broek, want hij laat weten: "On ne peut pas leur laisser tous les pouvoirs. Je rêve d'un rééquilibrage à l'occasion des législatives. Ce serait inédit en France que tous les pouvoirs soient aux mains d'un seul parti, en l'occurrence les socialistes" [We kunnen hun niet alle macht overlaten. Ik droom van een herstel van het evenwicht door de parlementsverkiezingen. Het is in Frankrijk ongehoord dat alle macht in handen is van een partij, in dit geval de socialisten]
Maar wat betekent 'herstel van evenwicht'? Dat de vermaledijde 'cohabitation' ontstaat, waarbij de president en de minister-president van 'de' andere partij zijn? Met name Mitterrand konden ze toen 'temmen' met Chirac als minister-president. Maar toen Jospin Chirac 'temde' moest het 7-jarige presidentschap opeens vervangen worden door het vijfjarige, waarvan Sarkozy de eerste versie was. Wat wil Copé nu weer?
Het hele probleem is Gaullistisch. Het ontstond door De Gaulle die een "krachtige/ machtige president" wilde zijn. De huidige Gaullisten houden dat via de UMP in stand.
Kennelijk wil Copé wel zo'n "krachtige/ machtige president", maar het mag geen socialist zijn. Ook dat moeten we in de gaten houden!!
Op langere termijn is echter de meest interessante beschouwing het dubbelinterview met François Hollande en Edgar Morin, de filosoof van 'rood', die niet bang is voor autokritiek, en zeker geen respect-bij-voorbaat heeft voor 'de partijlijn'. Helder denken, en goed uitkijken gaan vóór. In de interview laat Morin de controversiële plekken zien, en Hollande, als 'samensmeder' herformuleert ze zodanig dat het zonder verstoppertje spelen 'politiek haalbaar' zou kunnen worden. Dat 'is' het politieke landschap van nu.
Voor Morin gaat het niet alleen om een financiële crisis, het is une crise de civilisation. Het Westen heeft volgens hem te lang belangrijke problemen laten liggen. Onze beschaving, le socle même de ses valeurs et croyances, wankelt op haar grondvesten.
Daar zal ik de komende dagen wat 'dingetjes' uit laten zien.
_______________________
Nicolas Truong, Du progrès au pacte social, les pistes pour sortir de la crise de civilisation, LE MONDE 04.05.2012
http://abonnes.lemonde.fr/idees/article/2012/05/04/le-pouvoir-pour-quoi-faire_1695946_3232.html

San Sebastián de La Gomera, Woensdag 9 Mei 2012
Vandaag geen column. Werktafel nog steeds te chaotisch. ;-(

San Sebastián de La Gomera, Dinsdag 8 Mei 2012
Vandaag geen column.

San Sebastián de La Gomera, Maandag 7 Mei 2012
De mooiste uitspraak na de verkiezing van François Hollande kwam van Nicolas Sarkozy zelf. Hij zegt niet dat hij de politiek zal verlaten, maar wel: "Mon engagement sera désormais différent. Je m'apprête à redevenir un Français parmi les Français." [Ik zal er anders in staan. Ik ga weer een Fransman worden onder de Fransen].
Dat is een nadenkertje met verschillende kanten. Probeerde hij als 'tweede generatie import Hongaar' méér Fransman te zijn dan de tweede en derde generatie Muslim die hij verweet 'onfrans' te zijn. Was dat zijn eigenlijke frustratie? En werd die opgelost door de uitspraak van Eva Joly die ik 23 April aanhaalde. Zij rekende bij 'wij Fransen' uitdrukkelijk ook les Norvégiennes ménopausées. Dan mag een Hongaarse 'président blig bling' --zoals de Daily Mail in het Frans schreef: "au revoir président bling bling" -- ook wel tot 'de' Fransen worden gerekend. Mits hij dat zelf gelooft, en dat is wat hij bedoelt als hij zegt: Je m'apprête à redevenir un Français parmi les Français.
Het xenofobe karakter van de campagne van Sarkozy, nog eens opgefokt door het lonken naar de aanhang van Marine Le Pen, heeft tenslotte veler ogen geopend. De Guardian ziet er zelfs een keerpunt is voor de xenofobe politiek van heel Europa.
Dat was ook het belang van de stemverklaring van François Bayrou dat het om 'alle' Fransen ging, en dat Sarkozy de Fransen tegen elkaar opzette. Daar trok hij een streep. Ook al had hij met het economische plan van Hollande bepaald niet veel op.
Meestal heb ik niet zoveel interesse in de sociologische en geografische analyse van stemresultaten, maar nu las ik toch een paar interessante aspecten. Met name een vergelijking tussen het verliezen van Ségolène Royal in 2007 en het winnen van Hollande nu. Welke bevolkingsgroepen heeft Hollande 'heroverd'? Het blijken "les ouvriers, les employés, les professions libérales et les cadres" te zijn. Dat moet niettemin marginaal zijn geweest wat de 'professions libérales' betreft, die nu als als geheel nog steeds een steunpilaar onder de Sarkozy-stemmers zijn.
Verrassend vond ik ook dat de 60-plussers in meerderheid voor Sarkozy stemden. How come? De jongeren die hem in 2007 in het zadel hielpen, gaven nu massaal hun steun aan Hollande.
Als je uitgaat van de waarneming dat 'president voor alle Fransen' en 'anti-xenofobie' doorslaggevende argumenten zijn geweest is het begrijpelijk dat in de grote steden [100.000+] 57% voor Hollande stemde. In die tussen 20 en 100 duizend 54%, dus ook nog bovengemiddeld. In agglomeraties van minder dan 20 duizend was het 51%, en op het platteland 48%. Mijn 'verklaring' is dat je in de kleine steden en op het platteland meer vrijblijvend 'xenofoob' kunt zijn, want je ziet de fatale gevolgen niet.
Op het platteland komt daar nog bij dat de 'rigoureuze bezuinigingen' à la Sarkozy-Merkel, daar minder worden gevoeld.
De gevolgen voor heel Europa, zoals de Guardian voorspelde, kun je wellicht beter in die buitenlandse kranten lezen. Ik heb nu alleen Le Monde uitgespeld.
_______________________
Pierre Jaxel-Truer, Le profil des électeurs de François Hollande et Nicolas Sarkozy, Le Monde 07.05.2012
http://abonnes.lemonde.fr/election-presidentielle-2012/article/2012/05/07/le-profil-des-electeurs-de-francois-hollande-et-nicolas-sarkozy_1696811_1471069.html

San Sebastián de La Gomera, Zondag 6 Mei 2012
Ik worstel de laatste dagen met energieloosheid overdag, en slapeloosheid 's nachts. Nooit vertoond in die omvang. In Iquique had ik het ook een paar weken. Ontembaar.
--"Wat je niet kunt bestrijden moet je beschrijven", is dan mijn stelregel, dus ik noteerde vannacht in de Moleskine mijn 'monologue intérieur'. Hier is ie.
-----
01:40 Precies om half elf draaide ik mij om om te gaan slapen. Nu ben ik opeens wakker. Goed geslapen. Precies drie uur. Niet uitgerust. Nu begin ik te malen. Dat stop ik met dit schrijfsel, en zo nodig een sudoku.
02:35 Bijna een uur sudoku gedaan. Niet af. Het malen was anders niet te temmen. Daarna heb ik nog naar de volle maan gekeken die in zee spiegelt. Prachtig! Ik kom wat tot 'rust' en tot 'contact met mezelf'. Een soort allround spierpijn komt los. Is dat stress die loskomt? Interessant!
03:35 Weer een uur later. Kan niet slapen. Ga weer malen. Sudoku afgemaakt. Nog meer allround spierpijn komt los. Neem aspirine! Ga weer slapen! Proberen! Doen!
04:40 Weer een uur later. Ik slaap nog steeds niet. Een beetje dommelen, en nu opeens wakker van de kou. Verdomme! Onder die dikke dekens! Ik zet het elektrische kussen aan. Hypothermie!
05:45 Ben weer lekker door en door warm, maar van slapen geen spoor. Ik ben nu vier uur wakker. Een halve werkdag! Zonde! Van werklust geen spoor, maar ook geen slaaplust. Wat doen? Hierover een stukje schrijven? Nog eens proberen te slapen!
07:40 Heb eindelijk geslapen. Licht. Niet uitgerust. Heb wel slaaplust. Verlang naar meer.
08:15 Eventjes geslapen. Haast ongemerkt. Nog eens proberen.
09:00 Het wordt niks. Ik begin aan de gym. Even luieren nog. Misschien ...
09:25 Ik luier nog. Het helpt niet. Gym!!
-----
Tot zover mijn 'monologue intérieur' van vannacht. Wat kan ik ermee? Ik zie wel.
--"Wat je niet kunt bestrijden moet je beschrijven".

San Sebastián de La Gomera, Zaterdag 5 Mei 2012
Op het laatste moment voor de definitieve presidentsverkiezing zien we wellicht het begin van een aardverschuiving die, volgens Françoise Fressoz, blogeuse bij Le Monde, nog wel enige jaren zal duren voor die is uitgewerkt. De titel van haar commentaar is, Bouleversements. [Volgens Van Dale: 'hevige beroering/ aardverschuiving'].
Het gaat om de keuze van François Bayrou om voor Hollande te stemmen, die hij eergisteren bekendmaakte.
Binnen de UMP, waarvan ik Donderdag schreef dat Sarkozy één partijlijn had afgedwongen, zou door die keuze een definitieve breuk ontstaan. Voor velen binnen de UMP lonkte Sarkozy teveel naar ultra rechts, om stemmen te vangen. Voor wie het daar niet mee eens was, was er geen andere mogelijkheid dan 'met de voetjes' te stemmen, want een interne discussie daarover was niet mogelijk. Voor deze dissidente en twijfelende UMP-ers is 'socialisme' bepaald geen alternatief, maar de partij van Bayrou, de centristische MoDem, was dat wel.
Bayrou liet er nooit twijfel over bestaan, [ook nu niet met de bekendmaking van deze keuze], dat hij de economisch-budgetaire kanten van het plan van Hollande niet ziet zitten, maar hij werd overtuigd door Hollande's 'samenwerking van alle Fransen', zonder gezeik over 'grenzen' en 'immigratie'. Dat zijn de thema's van Le Pen, waar Sarkozy mee koketteerde.
Bayrou zei ervan: Diens 'obsession de l'immigration' en 'obsession des frontières' zullen leiden tot een 'affrontement entre les Français'.
Volgens Fressoz opent die keuze de weg naar de droom van verschillende grote democratische coalities van centrum-links [en centrum-rechts!] tegenover het zich opdringende populisme.
Fressoz schrijft letterlijk:
--"Face à la montée du populisme, l'idée de grandes coalitions démocrates de centre gauche et de centre droit chemine". [cheminer=zich ontwikkelen/ vorm aannemen]
Dat gaan we in de gaten houden. Zondag komt het eerste signaal.
_________________
Françoise Fressoz, journaliste et éditorialiste au Monde, Bouleversements, La Sélection Présidentielle, vendredi 4 mai 2012.
Haar blog: Le 19 heures de Françoise Fressoz, http://fressoz.blog.lemonde.fr/
Pierre Jaxel-Truer, François Bayrou, récit d'une "rupture historique", Le Monde.fr, 04.05.2012 http://abonnes.lemonde.fr/election-presidentielle-2012/article/2012/05/04/francois-bayrou-le-jour-ou-tout-a-bascule_1695716_1471069.html

San Sebastián de La Gomera, Vrijdag 4 Mei 2012
Ik heb een nieuw woord geleerd: endocannabinoïden. Je ziet er het woord 'cannabis' in. Volgens het onderzoek veroorzaken die de 'runner's high', het heerlijke gevoel waar hardlopers zo over roemen. Het zou door zelfaangemaakte [endo-] cannabis worden veroorzaakt: Dat 'heerlijke' gevoel.
Het onderzoek stelt vast dat dat gevoel menselijk is. Fretten, bijvoorbeeld, hebben het niet. Fretten kunnen heel snel rennen, maar hebben daarvoor niet de regelmatige training nodig van de mens. Ze slapen meer dan zestien uur per dag.
Het hele onderzoek ondergraaft aldus dat 'permanent oefenen' voorwaarde is voor onze topprestaties. Dat is héél interessant. Vind je ook niet?
(100 woorden)
____________________
GRETCHEN REYNOLDS, The Evolution of the Runner's High, NYT, APRIL 25, 2012
http://well.blogs.nytimes.com/2012/04/25/the-evolution-of-the-runners-high/

San Sebastián de La Gomera, Donderdag 3 Mei 2012
Het hoogtepunt voor mij in het debat Sarkozy - Hollande was tegen het eind als Hollande zich profileert als president, en zich afzet tegen de bling-bling president. Dat deed hij in 15 zinnetjes van het model "Moi, président..." [Ik, als president, zal ... ]
--"Moi président de la République, je ne serai pas le chef de la majorité ... "
[Ik, als president van de Republiek ben niet de 'chef' van de meerderheid ...]
--" ... je ne recevrai pas les parlementaires de la majorité à l'Élysée"
[ ... ik zal de parlementariers van de meerderheid niet op het Élysée ontvangen]
--"Moi, président de la République, je ne traiterai pas mon premier ministre de 'collaborateur'...". [Ik, als president van de Republiek ga mijn eerste minister niet als 'medewerker' behandelen]
Sarkozy werd er stil van. Een prachtige scene, vond ik, die zowel Hollande opeens als 'staatsman' profileert alsook de wèrkelijke cultuurverschillen met Sarkozy accentueert. Hollande, die binnen zijn partij vooral ervaring had om vele stromingen met elkaar in evenwicht en 'in discussie' te houden, en Sarkozy die binnen zijn partij vóór hij president werd, alle touwtjes stevig in de hand kreeg door één partijlijn af te dwingen: De zijne.
Ik had juist tevoren van in NYT een artikel gelezen over de Amerikaanse verkiezingen van David Brooks over mogelijke stijlen van het 'gevecht' om het presidentschap onder de titel "Warfare or Courtship in 2012?".
In 'courtship' is het de taak van de kandidaat om met strijkages de kiezers voor zich te winnen. Brooks noemt als tweede het model van de American Idol, een wedstrijd over wie het meest getalenteerd is. De kandidaat moet de kiezers imponeren met zijn gaven en talenten, als in een Miss America verkiezing.
Als derde noemt hij het model dat Nixon hanteerde, een no-nonsens plumber recept. De kiezers kijken niet uit naar iemand waar ze verliefd op kunnen worden, maar willen iemand die de drie of vier punten van het maatschappelijke wensenlijstje er door zal hameren. Als een degelijke vakman. Punt.
Maar, vervolgt Brooks, tot nu toe past onze situatie in géén van deze categorieën. Ze zijn georganiseerd via een andere metafoor. Beide partijen zien het als een bokswedstrijd of een bendeoorlog. Wie de ander het hardste mept, krijgt de prijs.
Met die modellen in het achterhoofd keek ik de laatste dagen naar de match Hollande - Sarkozy, en speciaal het TV-debat van gisteren. Ik zag Sarkozy streven naar de boksers- en bendeleiders metafoor: "Ik heb alle touwtjes in handen. Ik ben de mooiste. Ik ga dit lijstje erdóór hameren". [Helaas is dat lijstje niet eenduidig, ook niet voor Hollande].
Hollande streeft naar samenwerking met iedereen, géén uitsluiting bij voorbaat. Hij heeft daarvoor nogal wat in huis. Beiden hanteren aldus naar het Miss America model: Sarkozy met zijn talent als bendeleider die met een kleine kerngroep de partij onder controle houdt; Hollande met zijn talent als moderator van samenwerking.
Géén van beiden kunnen een duidelijk loodgieterslijstje formuleren. Daarvoor is de toekomst te duister. Voor iedereen.
Welke leidersmodel is dan het beste?
____________________
Les moments-clés du débat Hollande-Sarkozy, Le Monde 03.05.2012 [Met negen Youtubes]
http://abonnes.lemonde.fr/election-presidentielle-2012/article/2012/05/03/les-moment-cles-du-debat-hollande-sarkozy_1694468_1471069.html
DAVID BROOKS, Warfare or Courtship in 2012?, NYT, April 30, 2012,
http://www.nytimes.com/2012/05/01/opinion/brooks-warfare-or-courtship-in-2012.html

San Sebastián de La Gomera, Woensdag 2 Mei 2012

Langzaam word ik wakker
Ik laat het rustig gebeuren
Ik pak de bal niet op
en kijk toe wat mij gaat overkomen.

Kan dit zomaar zonder ingrijpen?
Hoef ik dan geen gym te doen?
Om mijn lijf in orde brengen
voor de dag die komen gaat?

'Be Prepared', leerde ik van Baden Powell
'Wees Paraat', werd dat in Nederland
'Sta Open', maakte ik er later van.
Zo leerde ik kijken. Precies zoals nu.

San Sebastián de La Gomera, Dinsdag 1 Mei 2012
Mijn 'oude anekdote' als karikatuur van de theorie van Keynes doet het wel. Je weet wel, dat van die duizend gaten graven, en dan weer dichtgooien. Zaterdag begon ik er mijn column mee. Henk vraagt waar ik die anekdote vandaan heb:
--"Je bent anders altijd zo precies met je bronvermeldingen".
Helaas, ik weet het niet meer. Het is niet zo lang geleden, maar het gaf mij oude herkenningen over de soms felle discussies of Keynes nu wèl of nìet de goede remedie is in een economische crisis. Die strijd wordt, net als elders, ook gevoerd met 'fake' wetenschappelijke artikelen die alleen maar tot doel hebben om twijfel te zaaien. Dat ken ik van nabij.
'Wetenschappelijke' twijfel natuurlijk, maar het kan tòch het achterliggende politieke proces beïnvloeden. Als je die 'twijfel' wil ontrafelen, kun je vaak beter naar de achterliggende politieke belangen kijken dan naar de wetenschappelijke argumentatie. En natuurlijk kijken waar 'het geld' ligt.
Het al of niet 'gezond' zijn van een of ander ingrediënt kan zo tot eindeloze discussies leiden. De farma-industrie is een bekend voorbeeld, maar ook 'milieu' is ook een dankbaar onderwerp voor wetenschappelijke fake. En vergeet roken-longkanker niet!!
Dezer dagen wijdde NYT nog een Editorial aan een 'Cozy Deal' waarbij de farma-industrie --om het goedkeuringsproces bij de Federale Diensten te bespoedigen-- betaalde hulpkrachten ter beschikking stelt:
--"Anders moeten die arme patiënten zo lang op dit nieuwe geneesmiddel wachten!" [Zeg liever ... hoeven 'wij' niet zo lang op 'onze' winst te wachten].
Maar Henk vroeg niet alleen naar de herkomst van die anekdote; hij wilde ook weten wat 'eigenlijk' de 'bedoeling' is van dat zuinig zijn als het niet tot herstel van de economie leidt. Dat laatste is keer op keer bewezen.
--"Welk [banktechnisch?] voordeel valt er te behalen door het herstel van de economie op de lange baan te schuiven ten voordele van ... Ja, van wat?"
Je zou zeggen dat iedereen er baat bij heeft dat de economie weer herstelt. De mensen of groeperingen die dat tegenhouden moeten dus over grote 'macht' beschikken.
Waar bestaat die uit?
--"Ik weet het echt niet Henk, ik heb er vaker over nagedacht, maar ik ben niet zo thuis in die banktechnieken".
Mogelijk is het de 'speculatiewinst' die sommigen maken op het kelderen van aandelen. Hoe langer dat duurt, en hoe dieper het keldert, hoe meer 'winst'. En bij de mensen die dat bedrijven is 'brood op de plank' geen probleem. De buikriem aanhalen moeten 'anderen' doen. Misschien is het dat?
Maar ik denk dat je wel de goede vragen stelt. Net als bij die gezaaide 'wetenschappelijke' twijfel in andere sectoren. We moeten inderdaad eens te kijken naar 'wie' er 'welk' belang bij heeft.
Om concreet te zijn: Door wie hebben Merkel en Sarkozy zich bij de neus laten nemen?
_______________________________
Editorial, Cozy Deal, NYT, April 28, 2012, http://www.nytimes.com/2012/04/29/opinion/sunday/cozy-deal.html

San Sebastián de La Gomera, Maandag 30 April 2012
Benzion Netanyahu is overleden. 102 jaar oud. Ik leerde zijn werk kennen toen in 1999 de Spaanse vertaling verscheen van zijn standaardwerk over de herkomst van de Jodenvervolging. Hij was toen 90, en heel vitaal in zijn interviews. Hij onderkende zeer zeker Christelijke [Katholieke!] invloeden, maar de oorsprong lag in Egypte, lang voor het christendom. Wat in, toen, Spanje de historici 'wakker' maakte, was zijn onderzoek naar de Jodenvervolging in Spanje na de verdrijving van de Moren. De Joden moesten zich bekeren, maar ze zouden 'stiekem hun ketterse geloof bedrijven'. Dat was de officiële beschuldiging. Theologisch dus. Netanyahu promoveerde al jong op dat thema, want zijn proefschrift ging over een Joodse staatsman uit die tijd, Isaac Abrabanel, die, zonder succes overigens, tegen de verdrijving van de joden opponeerde.
Netanyahu wees er op dat er tussen de joden en de christenen, noch tussen de moren en de christenen een theologisch probleem bestond. Het begon met klein-economische 'kinnesinne'. Dat lag ook ten grondslag aan de bloedige Jodenvervolging in Spier rond 1100. Theologie en ketterij werden de stokken om de hond te slaan.
De Spaanse historici hadden aanvankelijk nogal moeite met die 'ketterse opvatting' over het einde van de Spaanse 'convivencia' van vóór 1391. Toen leefden Joden, Moren en Christenen vredig naast elkaar in een bloeiende cultuur. Maar, de commentaren tussen de experts volgend, zag ik dat ze geen echt tegengas konden geven.
Ik schreef er 1 September 2004 over in Mijn Dagboek.
De klein-economische aanleiding voor een theologisch probleem deed mij denken aan de studies van Emmanuel Le Roy Ladurie over de Katharen, die ik 10 December 2011 nog aanhaalde wegens zijn bijdrage aan de geschiedenis van het klimaat. Met zijn minutieuze researchtechnieken van Les Annales, kon hij een bijdrage leveren aan de discussie over de klimaatverandering met precieze historische feiten. Eerder had ik hem leren kennen bij mijn zoektocht naar de 'ketterij' van de Katharen. Dat Lucifer géén gevallen engel was. Daar bleken 'economische' problemen de werkelijke motor te zijn.
Ik dacht vervolgens aan de Jodenvervolging in Amsterdam, die juichend [in stilte] werd ontvangen door de katholieke middenstand die deze plek verworven had omdat katholieken wettelijk tot 1848, [maar werkelijk veel langer], geen ambtelijke functies mochten bekleden, en daarom hun heil zochten in 'de handel', met name winkelnering. De Joden die vluchtten uit Oost Europa vóór WO-I, deden hetzelfde, maar hun positie werd pas 'irritant' in de crisis van de dertiger jaren. Vandaar. Ik ken nog geen groot erkend onderzoek naar deze 'theorie'.
Maar nu denk ik aan het oplossen van deze klein-economische 'kinnesinne' zónder 'theologie', want 'God Is Dood', nietwaar? Ook die arme Moslim, Negers en Polakken zoeken een plekje onder de zon. Net als die Oost-Europese joden van vóór WO-I. Hoe gaat dat zonder 'theologie'?
Ik denk dat je daarvoor het beste kunt kijken naar de argumenten van 'onze' Sarkozy, 'onze' Le Pen, en 'onze' Wilders. Theologie wordt er met de haren bijgesleept.
Maar wég moeten 'ze'. Dààr gaat het om. Net als in 1100, 1391, en 1941.
___________________________
DOUGLAS MARTIN, Benzion Netanyahu, Hawkish Scholar, Dies at 102, NYT, April 30, 2012
http://www.nytimes.com/2012/05/01/world/middleeast/benzion-netanyahu-dies-at-102.html

San Sebastián de La Gomera, Zondag 29 April 2012
'Zomaar een gedicht', stond in de onderwerpregel.
De afzender was mijn zoon Jeroen.
De tekst luidde:
     'Als je dit gedicht leest zul je misschien denken wat een nietig gedicht.
     Denk maar zo ... Het is nu de lente, het voorportaal van de zomer ...
     De natuur komt tot leven. Dat is ook nietig.'
Dit zat in de bijlage:

Glans

Ze komt op
Ze kent haar plaats
Het geeft licht

Ze kleurt daken rood
Ze geeft alle bladeren haar glans
Voel de zon in je branden

          Leef

San Sebastián de La Gomera, Zaterdag 28 April 2012
Er is een oude anekdote dat je weer leven in een crisissituatie kunt blazen door -- als overheid -- duizend gaten te laten graven, en die daarna weer dicht te laten gooien. Het is een karikatuur van Keynes, maar zoals veel karikaturen, is het een 'leugen die waarheid spreekt'. Het geld weer gaat rollen, in bars wordt weer gelachen, en anderen halen hun spaarcentjes uit de kous en --met behulp van wat 'arbeid' [Marx!]-- scheppen ze weer geld en maken winst. De [lokale] economie komt weer op gang!
Er bestaat een heel andere reactie op een crisissituatie. Zuinig zijn!! Géén gaten laten graven.
--"Confidence-inspiring policies will foster and not hamper economic recovery," zei Jean-Claude Trichet, en 'Confidence-inspiring' is in zijn ogen: 'Zuinig zijn!!'
Niks duizend gaten graven en weer dichtgooien.
Deze twee opvattingen strijden in Europa al meer dan twee jaar. Die van 'zuinig zijn' van Merkel bijgestaan door Sarkozy en 'Brussel' was lang aan de winnende hand. Daar is de laatste weken verandering in gekomen. 'Onze' Wilders was een van de gangmakers, François Hollande was de andere. [Bien étonné de les trouver ensemble!]
Zo beschreef Paul Krugman het deze week in Death of a Fairy Tale. Beiden distantieerden zich van die Vertrouwens Fee, namelijk dat 'door' bezuinigen de 'Financiële Markten' het 'vertrouwen' zouden houden in de economie van dat land, en het niet zouden belasten met hoge rente voor lange-termijnleningen.
Eindelijk kreeg Krugman gehoor voor zijn aanhoudende waarschuwingen. Ik citeerde 6 Januari uit zijn artikel 'Keynes Was Right':
--'The boom, not the slump, is the right time for austerity at the Treasury'.
Deze week, in Death of a Fairy Tale laat Krugman zien dat die hogere rente op de kapitaalmarkt een bangmaker is. 'Het klopt niet', schrijft hij in dat artikel: "Wall Street Journal waarschuwt al drie jaar dat de US bonds in gevaar zijn, maar de kosten zijn zelfs gehalveerd. Net als de Japanse situatie. Ondanks de 'waarschuwingen' kunnen zij nu voor minder dan 1% lenen. Deze Vertrouwens Fee kunnen we dus dood verklaren".
Toch waarschuwt Krugman dat het nog lang kan duren voor 'de politiek' om is. Hoe komt dat? Misschien bevat een artikel van David Brooks, van 10 April, The Two Economies, de sleutel van het geheim. Op grond van dieper gaande studies beschrijft hij een economie die weliswaar veel geld in het laatje brengt, maar géén arbeidsplaatsen schept. Nog sterker, het beroven van landen van hun arbeidsplaatsen wordt 'winst'. Dat kennen wij al lang in Europa, maar nu in de VS hele industrieën 'verdwijnen' wordt het object van [politieke] studie. In plaats van outsourcing, studeren ze nu op insourcing. Er is een economie die arbeidsplaatsen schept, en een andere die arbeidsplaatsen vernietigt: Economy I en Economy II.
Dat onderscheid maakten we tot voor kort niet, maar als we dan zuinig moeten zijn à la Merkel, dan moeten we de arbeidsplaatsenscheppende versie ontzien. Misschien doet Merkel dat [stiekem] al. Sarkozy mag die truc niet weten. En onze Wilders??
_____________________________
PAUL KRUGMAN, Death of a Fairy Tale, NYT, April 26, 2012,
http://www.nytimes.com/2012/04/27/opinion/krugman-death-of-a-fairy-tale.html
DAVID BROOKS The Two Economies, To help facilitate today's political arguments, there's a need to understand the interplay between the productive, hypercompetitive sector of the economy and the more protected, job-generating sector
http://www.nytimes.com/2012/04/10/opinion/brooks-the-two-economies.html
Het artikel waar BROOKS zijn wijsheid haalde: Tyler Cowen, What Export-Oriented America Means,
http://www.the-american-interest.com/article.cfm?piece=1227

San Sebastián de La Gomera, Vrijdag 27 April 2012
Ondanks de spannende ontwikkelingen: Geen column vandaag ;-(

San Sebastián de La Gomera, Donderdag 26 April 2012
In Spanje wordt rigoureus bezuinigd. We zijn van een Estado de Bienestar [welzijnsstaat] terecht gekomen in een Estado de Malestar, dat zich laat vertalen als 'onwelzijnsstaat', maar ook als 'misselijk'.
Dat is de aanhef van de column van Manuel Rivas onder de titel Malestar, dat 'onbehagen' betekent. Ik kan helaas niet alle nuances van die column vertalen, ik moet mij tot 'het grove werk' beperken.
Rivas klaagt over de recente bezuinigingen op R&D, op O&O, op Onderzoek en Ontwikkeling. Er is zelfs geen geld meer om goede eufemismen te bedenken. Als de minister van Binnenlandse zaken weer nieuwe bezuinigingen moet aankondigen, moet hij zich behelpen met zijn 'cara oranda', zijn zelfvoldane gezicht, of moet hij de hollende economische regressie 'hervormingen' noemen. Heel armoedig.
Je moet weten dat goede eufemismen veel Onderzoek en Ontwikkeling kosten alleen al voor een inventief team. Wat dacht wat het de Bush regering indertijd heeft gekost om de martelingen 'gebrek aan comfort' te noemen, of wat Rome bedacht met het zinnetje 'verraad aan de genade van de heilige orde' voor wat wij gewoon pedofilie noemen.
Nu moeten wij ons behelpen met stomme zinnetjes als dat het allemaal aan 'ons koffiegebruik' ligt, of het simpele excuus van de koning toen hij, als ere president van de World Wide Fund for Nature, WWF, betrapt werd op olifantenjacht in Botswana omdat hij er zijn heup brak. 'Het spijt me', zei hij. Goedkoper kon het niet.
________________________
Manuel Rivas, El malestar, COLUMNA, El País, 21 ABR 2012,
http://elpais.com/elpais/2012/04/20/opinion/1334940554_117185.html

San Sebastián de La Gomera, Woensdag 25 April 2012
Een paar jaar geleden bloeide de handel in Nintendo-spelletjes hevig, en werd als remedie tegen alle kwalen aangeprezen, speciaal tegen 'mentale aftakeling' als je ouder wordt. Ik vond toen een artikel dat er op wees dat er van duurzame hersenstimulatie weinig sprake was bij dat soort spelletjes, want het patroon herhaalt zich steeds. De onderzoeker, Richard Friedman, kwam toen met een longitudinaal onderzoek dat aantoont dat sociale contacten het belangrijkste zijn. Een puzzel praat niet terug, je buurvrouw wèl ... als je tenminste luistert. [ ... ] Organiseer dus een buurtfeestje, was Friedman's advies, dat is gezonder dan thuis Nintendo spelen.
Zo ongeveer schreef ik 17 Mei 2007.
De relatie tussen fysiek bewegen en gezond zijn met 'mentale gezondheid' is al van oudsher bekend -- Mens sana in corpore sano - Een gezonde geest in een gezond lichaam -- maar een recent onderzoek laat zien dat het niet alleen helpt, maar dat fysieke beweging essentieel is. Een rijke kleurrijke en ook qua geuren stimulerende omgeving mag dan wel de naam hebben, lekker kunnen rennen gaf de doorslag toen de onderzoekers vier groepen van muizen gedurende langere tijd observeerden en de hersenprocessen analyseerden. Alleen de muizen met een looprad in hun 'stimulerende omgeving' hadden wezenlijke vooruitgang van de hersenen.
Gretchen Reynolds beschrijft deze experimenten in 1400 woorden onder de titel: How Exercise Could Lead to a Better Brain, en de aansluitende ervaringen met het daadwerkelijk verbeteren van de denkcapaciteit bij mensen door fysieke oefening. Als je je hersens wil trainen is er één eenvoudig èn gemakkelijk op te volgen advies: "Go for a walk or a swim". Het is al lang bekend dat er 'een zekere relatie' is tussen fysieke oefening en denkkracht. Na dit onderzoek, zegt Reynolds, is het duidelijk dat "that this isn't just a relationship; it is the relationship".
In hetzelfde nummer van NYT Magazine staat er een veel langer artikel [4500 woorden] van Dan Hurley onder de titel Can You Make Yourself Smarter? waarin veel dieper wordt ingegaan op hoe je dat precies moet aanpakken. Reynolds verwijst er naar. Het gaat in op diverse experimenten met hoe mensen kunnen leren 'smarter' te worden. Hij gaat ook in op de verrassende ontdekking van twee Zwitserse studenten, Susanne Jaeggi en Martin Buschkuehl [nu in de VS] dat je IQ leerbaar is. Het was lange tijd een vast wetenschappelijk geloof dat dat helemaal vast zou liggen in je genen. Nee dus. Een speciale vorm van geheugentraining is daarvan de sleutel. Heel stimulerend om te lezen. En ook om te doen. Je krijgt on line een van die tests aangeboden om te proberen.
Doen!!
________________________
Mijn Dagboek 17 Mei 2007: http://www.van-eijk.net/~gerard/dgboeken/dagbk83.htm
RICHARD A. FRIEDMAN, M.D., Forget Something? Then Read This, NYT, April 10, 2007
http://www.nytimes.com/2007/04/10/business/retirement/10memory.html
GRETCHEN REYNOLDS, How Exercise Could Lead to a Better Brain, NYT, April 18, 2012 [1400 woorden]
http://www.nytimes.com/2012/04/22/magazine/how-exercise-could-lead-to-a-better-brain.html
DAN HURLEY, Can You Make Yourself Smarter?, NYT, April 18, 2012, [4500 woorden]
http://www.nytimes.com/2012/04/22/magazine/can-you-make-yourself-smarter.html

San Sebastián de La Gomera, Dinsdag 24 April 2012
Henk reageerde onmiddellijk op mijn column van gisteren. Zoals vaak pikt hij niet in op het hoofdthema, de Franse verkiezingen in dit geval, maar op een opmerking terzijde. Wel zo leuk. Bedankt. Ik citeer:
--"Mooi dat je het Noord-Europese denken erbij haalt, en dat tegenover het Mediterrane macho denken zet. In de sport zie je dat ook. Het gaat meer om de punten dan om de sport. Winnen! Winnen! Winnen! En de rest is bijzaak".
[Nou ja, vergeet de politiek niet: Neuzen tellen gaat daar óók voor nadenken. GvE]
--"Maar ik dwaal af. Ik vind dat je dat 'Rijnlands Denken' moet noemen. Dat wilde ik zeggen. Het is helemaal Nederlands. In het Scandinavië van onze Norvégienne ménopausée [ha ha, leuke retorische vondst] is het veel koeler. Lekker 'dansen ook al is het niet met de bruid', is ook typisch (bescheiden) Nederlands. Dus Rijnlands. Wat vind je daarvan?"
Tja Henk. Ik weet eigenlijk niet goed wat Rijnlands Denken is. Ik heb er pas kortgeleden van gehoord, en volgens Wikipedia is het een vorm van kapitalisme, namelijk kapitalisme 'met een menselijk gezicht'. In die zin hoort het volgens mij thuis in het rijtje dat ik 14 Maart j.l. van Thomas Friedman aanhaalde waarin hij zich afvraagt welk kapitalisme wij in 2012 zullen gaan beleven, Dat van China? Dat van Indië en Brazilië? Dat van Singapore en Israël? Of het Europese veiligheidsnetkapitalisme? Er zijn nogal wat soorten 'kapitalisme'. Goed artikel trouwens.
Maar binnenkort zal ik het weten. Toevallig discussieert Ghislaine daarover met een paar vrienden - filosofen. Zij heeft mij zojuist beloofd daarvan wat discussiestukken toe te sturen. Eerder heeft dat groepje met elkaar al een paar seizoenen het denken van de Nederlandse Republiek van de 16e eeuw onder de loep genomen aan de hand van dat boek van Jonathan Israel, De Republiek, 1477-1806. Je weet wel, over 'Dutch tolerance' waarover ik meer dan eens heb geschreven, en over 'tolerantie' in de Zeven Provinciën-van-toen.
Zij hebben dat terrein dus al eerder onderzocht. Dat belooft wat!
Mogelijk is er aansluiting -- of juist niet -- tussen wat jij noemt Rijnlands Denken en het Noord-Europese denken. En hoe dat mogelijk aansluit -- of contrasteert -- met Dutch Tolerance and all that.
Ik weet het niet, maar het is belangrijk dat we ons goede vragen stellen over wat Het Kapitalisme eigenlijk is. Het wordt nu òf als De Grote Boeman, òf als De Enige Weg, afgeschilderd. Helemaal zwart-wit dus.
Enig nadenken is dan wel op zijn plaats. Dacht je niet?
Is het Hollande of Sarkozy?
Of hebben derde-weggers zoals Zapatero en Blair gelijk?
Of is het toch nòg ietsje genuanceerder?
__________________l
Voor Jonathan Israel, De Republiek, 1477-1806 enzovoorts zie:
Mijn Dagboek 6 en 11 april 2011 en 18 april 2010 [met verdere bronvermeldingen en terugverwijzingen]

San Sebastián de La Gomera, Maandag 23 April 2012
Ziezo, nu weten we het alvast uit buitenlandse bron: Marine Le Pen haalt ongeveer 20%, en François Hollande ligt een paar puntjes voor op Nicolas Sarkozy. Opnieuw pijnlijk voor de Franse dat hun nationale wetten over geheimhouding van verkiezingsresultaten niet door iedereen worden gerespecteerd. Ik haalde gisteren Olivier Guez al aan over de algemene Franse deceptie dat hun superieure wetten en inzichten niet algemeen worden gerespecteerd. Het is een trekje van hun Mediterrane macho-denken: Je moet 'superieur' zijn; anders ben je 'niets'. Dat is je enige keus. Alles of niets. Het absolute "d'rop of d'ronder".
Daarmee miskennen ze het Noord-Europese denken, dat ook deel is van het Franse cultuurgoed. Je kunt Frankrijk zelfs met vrucht beschrijven als een duurzaam 'conflict', of een duurzame '[on]evenwichtigheid', tussen beide culturen.
Het Noord-Europese denken heeft natuurlijk ook gevoel voor eigen kwaliteit, maar we doen daar niet zo macho-achtig mee.
--"Je kunt best wel lekker dansen, ook al is het niet met de bruid".
Noord-Europeanen zijn ook niet zo gedeprimeerd als een ander het niet gelooft. Ze kunnen er grappen over maken. Zoals Eva Joly als ze 'wij Fransen' beschrijft, en in de 'voetnoot' de Norvégiennes ménopausées toevoegt.
Typisch vrouwen onder elkaar. Ik hoor Marine Le Pen zoiets nog niet zeggen. [Hoe noem je een macho vrouw? Een 'macha'?]

San Sebastián de La Gomera, Zondag 22 April 2012
In zijn autobiografie, Something of Myself, laat Rudyard Kipling zijn moeder zegggen:
--"Wat je eigenlijk wil zeggen is 'Wat weet je van Engeland als je alleen Engeland kent?'"
--"Ja", zegt hij dan blij: "Dat is het! Wat weet je van de wereld als je alleen de wereld kent".
Deze mini-anekdote kwam mij gisteren weer voor de geest toen ik eindelijk interessante analyses las van de Franse verkiezingen van vandaag. Ik had de laatste weken al stevig gebaald van de saaie berichten daarover in Le Monde. Een kat-en-muis spel leek het wel. Allemaal suggereerden ze dat ze dachten als Marine Le Pen die "alle buitenlanders eruit" wil hebben, maar het mocht niet hardop worden gezegd want Marine zou daar onmiddellijk gebruik van hebben gemaakt. Het buitenlandersprobleem werd aldus een taboe probleem. Net zoals zoveel andere problemen in het Frankrijk van nu.
Alleen Eva Joly gaf deze week een prachtig antwoord aan Marine Le Pen. Sarkozy noch Hollande durfden dat aan; angst om klantjes te verliezen. Joly zei:
--"... Nous sommes chez nous, nous les Bretons, les Corses, les Occitans, nous les Polaks, les Portos, les Ritals et les Espingouins, nous les Youpins, les Nègres, les Bougnoules. Et nous, les Norvégiennes ménopausées... "
Daar moet Marine het mee doen. Je moet het even bekijken op Dailymotion. Hilarisch!
Voor zo'n tekst moet je Frankrijk van de buitenkant hebben bekeken. Marine Le Pen zoekt haar aanhang bij de ontkenners van de veranderde plaats van Frankrijk in de wereld. Met het refrein l'exception française ontkennen ze de waarneming dat Frankrijk gewoon een gemiddeld land is geworden, met gewone massaconsumptie en zo meer.
Olivier Guez is ook iemand die Frankrijk van de buitenkant heeft gezien. Hij is Fransman, werkt voor de Frankfurter Allgemeine Zeitung, en schrijft in New York Times Voting for Yesterday in France. Gisteren noemde ik al de prachtige illustratie van dat artikel: De Eiffeltoren die als een struisvogel de kop in het zand steekt.
Hij somt perfect op wat de presidentskandidaten 'niet' zeggen, en concludeert:
--"Indeed, the French don't like the 21st century, and would gladly give it back".
Guez verwijst ook naar de algemeen Franse deceptie dat Europa niet volgens de inzichten van Frankrijk is gevormd, dat het niet een uitvergrote vorm van Frankrijk is geworden. De Gaulle had daar al moeite mee. Ze willen bij de grootheid van vroeger blijven. Alles wat wijst op het tegendeel noemen ze: Exception Française.
Als dooddoener, als zoekhouder.
De vraag is wat de kiezers in Frankrijk vandaag zullen doen. Zullen ze braaf het gewauwel van hun leiders volgen? Zullen ze met z'n allen dwars uit de flank gaan, en, bijvoorbeeld, Marine Le Pen, of zelfs Eva Joly, in de tweede ronde kiezen? Wat weten die kiezers van Frankrijk als ze Frankrijk nog nooit van buiten hebben gezien?
_________________________________
Joly à Le Pen : "Nous, les Norvégiennes ménopausées, nous sommes chez nous !",
http://www.rue89.com/zapnet/2012/04/19/joly-le-pen-nous-les-norvegiennes-menopausees-nous-sommes-chez-nous-231335
http://www.dailymotion.com/video/xq7xq7_eva-joly-nous-les-ritals-et-les-espingouins-nous-les-youpins-les-negres-les-bougnoules-nous-les-norv_news
Voor OLIVIER GUEZ en Eiffeltoren als struisvorgel: zie voetnoten van gisteren.

San Sebastián de La Gomera, Zaterdag 21 April 2012
Ik lees deze dagen van Ernest Hemingway, De oude man en de zee, in de vertaling van J. W. F. Werumeus Buning. Uit 1953! Lekker ouderwets Nederlands vind ik het. Ik kende het verhaal natuurlijk, maar ik weet niet of ik het ooit in het Nederlands heb gelezen.
Ik keek bij de Nederlandse Wikipedia of er andere vertalingen bestonden, en zag dat er helemáál geen vertaling werd genoemd. Ik vond dat een mooie gelegenheid mijn steentje bij de dragen aan Wikipedia. Ik zocht uit hoe dat moest, en vermeldde de feiten van het boekje dat ik in handen had. Ik schreef erbij dat het alleen nog antiquarisch te krijgen was. Dat wist ik sinds ik een paar weken geleden op zoek ging naar die vertaling, en het boekje in het Amsterdamse antiquariaat Boek & Glas via het Internet kon kopen.
Drie minuten later was mijn aanvulling verwijderd. Maar dat zag ik pas vanmorgen. Door een zekere Mw Kleuske die kennelijk als een waakhond de Nederlandse Wikipedia bewaakt. Ik probeerde 'in overleg' te treden, en eenvoudig te vragen
--"Hoezo? Waarom? Is het ongewenste informatie?"
Ik had gisteravond flink moeten 'studeren' om er achter te komen hoe je een aanvulling aanbrengt. Dat lukte. Vanmorgen heb ik weer geruime tijd gestudeerd. Nu over hoe je 'in overleg' kunt treden. Dat is niet gelukt.
Ik vraag mij nu af of ik verder zal studeren op hoe ik mijn steentje kan bijdragen, of, zoals we hier in Spanje zeggen, mi grano de arena, mijn zandkorrel.
Misschien kan ik mij beter bezighouden met de actualiteit over dit boekje. In Frankrijk is een rel aan de gang over de vertaling daarvan. De 'vertaler', François Bon, vindt zich 'auteur', en heeft zijn vertaling gratis op het Internet gezet. Gallimard, je houder van de rechten van de oude Franse vertaling is boos, en heeft stopzetten van de [gratis!] verkoop geëist. Lekker spannend dus.
Mogelijk is nog actueler het NYT commentaar op de Franse verkiezingen van morgen door een Franse journalist die voor de Frankfurter Allgemeine Zeitung werkt. Lekker 'internationaal'. Niet al te Frans- chauvinistisch.
Het is prachtig commentaar-plus-analyse dat ik nog nergens zo helder heb gelezen. De titel zegt het al: Voting for Yesterday in France. Vooral is opvallend, wat je al langer tussen de regels kon lezen, dat géén van de kandidaten ermee overweg kan de Frankrijk een 'gewoon' land is, en eigenlijk helemaal niet de 21ste eeuw in wil stappen.
Vooral de illustratie van Sam Island is 'sprekend' en hilarisch: De Eiffeltoren steekt als een struisvogel de kop in het zand. Die moet je zeker even apart aanklikken met de link hieronder.
________________
Ernest Hemingway: http://nl.wikipedia.org/wiki/De_oude_man_en_de_zee
Laurent Margantin, Où se procurer <Le Vieil homme et la mer>, traduction de Fran&ccedi;ois Bon?, Le Monde 18 février 2012
http://carnetsdoutreweb.blog.lemonde.fr/2012/02/18/ou-se-procurer-le-vieil-homme-et-la-mer-traduction-de-francois-bon/
OLIVIER GUEZ, Voting for Yesterday in France, NYT, April 20, 2012
http://www.nytimes.com/2012/04/21/opinion/voting-for-yesterday-in-france.html
Eiffeltoren vlg Sam Island:
http://graphics8.nytimes.com/images/2012/04/21/opinion/0421OPEDisland/0421OPEDisland-articleLarge.jpg

San Sebastián de La Gomera, Vrijdag 20 April 2012, nicht Tini jarig
Dóórhollen, dat was gisteren mijn diagnose. Heel juist!
En een vleugje jet lag.
Wat heb ik ermee gedaan? Bruisende energie de nek omdraaien kan niet. Het enige wat ik kan doen is voor één doel kiezen. Daar kan ik als een wildeman mijn energie kwijt. Tot ik weer tot bezinning kom.
Zelfs als ik dan ontdek dat mijn energie 'betere' doelen waardig was geweest, heb ik toch het tevreden gevoel 'iets' afgemaakt te hebben. Zo heb ik gisteren en eergisteren de tachtig procent van het boek die 'af' zijn printklaar gemaakt voor mijn meelezers.
Maar nu stagneert het printen. Bèèèèèh!! (100 woorden)

San Sebastián de La Gomera, Donderdag 19 April 2012
Even de vinger aan de pols houden. Even een paar passen op de plaats maken vóór ik doorhol. Waar ben ik? In San Sebastián, in mijn werkkamer, aan het notebook.
Ik kijk uit op de grijze ochtendzee. De hele horizon is grijs, maar verder is het onbewolkt. Het zal dus weer een zeer zonnige dag worden. Maar wel met de harde koude wind die hier al weken schijnt te duren.
OK, daar ben ik dus.
OK, hier ben ik dus.
En nu verder.
Nee! Niet meteen verder! Nog even stilstaan, stilzitten.
Hollen kan nog de hele dag, de hele week. (100 woorden)

San Sebastián de La Gomera, Woensdag 18 April 2012
Het interessante van de beschouwing van Juan Arias die ik gisteren aanhaalde, is niet 'de vorm' en 'de manier waarop' religies hun doelen bereiken, waarop Alain De Botton zijn aandacht vestigt, maar het 'inhoudelijke waarom' van het succes van het christendom waar Arias op wijst.
Dat 'inhoudelijke waarom' was de stelling dat alle mensen gelijk zijn voor de God van de christenen, en dat stond haaks op de cultuur van de Romeinen en Grieken. Dat was de historische 'innovatie' van het christendom.
Minnaars van de Griekse en Romeinse cultuur spelen verstoppertje met de realiteit dat het allebei perfide slavenmaatschappijen waren. De snelle verspreiding van het Christendom in het Romeinse Rijk verliep dan ook via soldaten en slaven die het als een bevrijding beleefden. Je kunt dat mooi zien op de animatie Religion.swf op www.mapsofwar.com.
De deal die Constantijn sloot met de Christenen wordt in de officiële kerkgeschiedenis gezien als een 'erkenning', maar Arias wijst er terecht op dat De Kerk haar 'maagdelijkheid' verloor toen Constantijn aan De Kerk alle rechten en privileges van het Romeinse Rijk overdroeg. Het was het einde van het christendom.
Daarna ging de onderdrukking van het klootjesvolk gewoon door, want de agrarische maatschappij had slaven nodig om rijk te worden van de 'meerwaarde' [dat woord komt in dit verband van Marx]. Een moeilijkheid ontstond in de middeleeuwen toen de landbouw in niet-christelijke maatschappijen gewoon 'slaven' nodig had, en daarvoor 'ongelovigen' gebruikte. De Kerk had echter de traditie tegen slavernij te zijn.Maar ja, kloosters en bisschoppen waren grootgrondbezitters, en hadden 'dus' slaven nodig.
De 'slaven' in de christelijke maatschappij heetten daarom 'horigen' of 'lijfeigenen'. Op die manier werden alleen de bordjes verhangen. Handig, nietwaar?
In het diep-christelijke Zuid Afrika was het systeem nog gebruikelijk tot en met de Apartheid. Daar heetten ze 'plaaswerkers', en werden samen met het landgoed ['plaas' in het Afrikaans] verkocht aan de nieuwe eigenaar. Het waren dus 'horigen'. Ik heb daarvan de laatste 'opruiming' meegemaakt tijdens mijn eerste reizen naar Zuid Afrika en er enkele essays over geschreven. Behalve ideologie, was het ook de bedrijfsmechanisatie die dat massale gebruik van 'slaven/horigen/lijfeigenen/plaaswerkers op scherp stelde.
De overeenkomst het Industriële Tijdperk is interessant. Vooral ook het detail dat we ongegeneerd terugkeren naar 'natuurlijke' ongelijkheid die we nu 'inkomenskloof' noemen. De principiële gelijkheid van alle mensen past niet in de dominante [nu kapitalistische] cultuur. Net zo min als in de Griekse, Romeinse en Middeleeuwse.
Het idee van De Botton om eens de kijken naar het 'hoe-en-waarom' van het succes van religies is uitstekend, maar zou zich niet moeten beperken tot de rituelen en andere 'groepsvormende' technieken. Ook inhoudelijk kan er wat aan de hand zijn.
__________________________
History of Religion: http://www.mapsofwar.com/ind/history-of-religion.html
About sociocracy, Yzerfontein, 29 january 2000, http://www.van-eijk.net/~gerard/biblio/sociocra.htm
Analysis of empowerment projects, Yzerfontein, 8 februari 2000, http://www.van-eijk.net/~gerard/biblio/analysis.htm
Zwarte wijnboeren, empowerment in de wijnstreek, Yzerfontein, 10 februari 2000,
http://www.van-eijk.net/~gerard/biblio/empowerx.htm

San Sebastián de La Gomera, Dinsdag 17 April 2012
Ik houd wel van speculaties over wat religie 'eigenlijk' is. Of 'was', want het is niet meer als vroeger. Het barst van de namaakreligies. Enkele daarvan noemen zich religie, andere 'groeperingen' schuwen dat woord als de duivel, maar lijken er in hoge mate op. In een nieuw boek van Alain De Botton, dat door David Brooks op 18 Maart werd besproken, en door Nicholas Kristof, de vorige week uitgebreid werd aangehaald, worden communisme, fascisme en diverse utopieën ook 'religies' genoemd omdat ze volgens dezelfde principes werken. Méér nog, grote kunstenaars, schrijvers of musici worden met de Heilige Man vergeleken, want ze geven betekenis aan het leven, en verheffen ons in Het Spirituele. Dat boek van De Botton heet Religion for Atheists.
Nadat we de kernwaarheden van religies --terecht-- de nek om hebben gedraaid, moeten we ons toch eens buigen over de werkwijze van religies, zegt De Botton. Hoe lukte het religies om saamhorigheid en ordelijkheid in gemeenschappen te brengen? [Tja, maar dan wel met godsdienstoorlogen tussen de gemeenschappen. GvE]
Terwijl de moderne universiteiten ongeëvenaard zijn in het produceren van feitelijke kennis, schieten ze te kort om dat om de buigen tot 'wijsheid'. Ieder individu moet dat maar zelf uitmaken, en een eigen filosofie over 'wijsheid' uitvinden, vervolgt De Botton. [Hier spreekt de fatale nostalgie naar de absolute wijsheid die van een ander moet komen, niet uit eigen verantwoordelijkheid, moed, durf en experiment. GvE].
Beide artikelen laten zien dat De Botton's boek tot nadenken stemt. Beide zijn zéér de moeite waard om te lezen alvorens je in De Botton te storten. Het stemde zowel Brooks als Kristof tot hardop nadenken, en dat alleen al is waardevol leesvoer.
Precies gisteren verscheen er in El País een beschouwing over dat thema vanuit een heel andere invalshoek. Het is van Juan Arias, de ex-priester en filosoof die Paus Johannes II op de meeste van zijn reizen heeft meegemaakt als journalist van El País. Hij vindt de a.s. 85ste verjaardag van Benedictus XV [overmorgen, de 19e] een reden om te speculeren op diens opvolger, en of die opvolger misschien het dubbele mandaat, van wereldlijk leider en religieus leider, eindelijk eens zal loslaten. Dat is volgens Arias de werkelijke bron van ellende. De religie, als anti-macht is gecorrumpeerd door de wereldlijke macht. Nadat zij in 330 onder Constantijn haar maagdelijkheid verloor, was het de gift van Pepijn de Korte die in 756 aan de Paus grote landerijen in Midden Italië schonk waardoor hij de grootste grootgrondbezitter werd. Dat werd hem in 1870 afgepakt, en er was een moment van waarheid toen Pius IX aanvaardde om, net als een gewone pastoor, te leven van de aalmoezen van de gelovigen, de bekende Piuspenning.
Met het verdrag van Lateranen met Mussolini werd hij weer ingepakt. Hij kreeg minder dan een halve hectare grond en soevereiniteit, maar daarvoor moesten de gelovigen stemmen op de partij van Mussolini. De Kerk werd fascistisch en gecorrumpeerd door Hitlers en Pinochets. Wat religie werkelijk betekende, aldus Arias, kon nooit blijken.
_____________________________
DAVID BROOKS Without Gods, Alain de Botton's 'Religion for Atheists'
http://www.nytimes.com/2012/03/18/books/review/alain-de-bottons-religion-for-atheists.html
NICHOLAS D. KRISTOF Learning to Respect Religion,
http://www.nytimes.com/2012/04/08/opinion/sunday/kristof-learning-to-respect-religion.html
Juan Arias, ¿Y si el Papa renunciase a ser Jefe de Estado?,
http://elpais.com/elpais/2012/04/12/opinion/1334230316_223773.html

San Sebastián de La Gomera, Maandag 16 April 2012
--"Wat is thuis?", vroeg ik mij gisteren terloops af toen ik melding maakte van mijn eerste gevoelens na aankomst in mijn flatje. Het uitzicht op de zee? Op de Teide? En op Tenerife? Was ik dat vergeten?
Als uit een diepe droom werd ik wakker toen ik de reisherinneringen: Iquique, de woestijn, en de lange zit in het vliegtuig van mijn afschudde.
Schudde ik die af? Of werden ze verdrongen?
Hoe dan ook, ik werd pas wakker toen de zon al volop scheen.
Inderdaad met uitzicht op zee, Teide en Tenerife.
Het was het sluitstuk van mijn nachtelijke terreinverkenningen binnenshuis.
(100 woorden)

San Sebastián de La Gomera, 15 April 2012, 19:45 GMT, zus Tini jarig
Gelukkig had ik wat reserve opgebouwd in Santiago, want het slapen onderweg viel tegen. Je weet dat nooit.
In Madrid was het 'hollen', want we hadden een uur vertraging. Het lukte!
Slapen gedurende de drie uur durende vlucht naar Tenerife ging helemáál niet'. Ik werd steeds klaarder en klaarder wakker.
Op de boot viel ik tenslotte in een laveloze slaap. Een halfuurtje maar.
David, de partner van Margarita, en Ignacio, haalden ons om drie uur af.
Thuis [wat is 'thuis'?] sliep ik metéén non-stop tot zeven uur.
Mijn koffer miste de aansluiting. Dat zie ik morgen wel.
Eerst even dit. (100 woorden)

Santiago (Chili), Hilton, Airport, Zaterdag 14 April 2012
We landden vannacht precies op tijd, 02:20. Vóór drie uur waren we in onze hotelkamer. Met een taxi van Hilton in de [hoge!] prijs inbegrepen. Het is bijna tien minuten rijden. Mooi geregeld! We hebben al onze instapkaarten voor dadelijk, en voor Tenerife als we in Madrid zijn. We hebben ruim de tijd. Om 13:00 vliegen we pas. Het is nu 09:20, [uit?]geslapen, gedoucht en geschoren. Ik doe nu nog wat mail, en dan gaan we ontbijten. Margarita is naar het zwembad. Lekker rustig allemaal als voorbereiding van de grote tocht van bijna 13 uur tot Madrid. We zien wel. (100 woorden)

Iquique (Chili), Hostal Obispo Labbe, Vrijdag 13 April 2012
Dit is het laatste bericht uit Iquique en Hostal Obispo Labbe. Morgenvroeg worden we wakker in Hilton op het vliegveld van Santiago de Chile. Vanavond om 22:00 staat Francisco voor de deur om ons naar het vliegveld te brengen. Gisteravond hadden we ons afscheidsdiner met hem in een restaurant met traditionele menu's van de Andes. Ik heb llama-vlees gegeten. Heel smakelijk. Francisco en Margarita probeerden andere specialiteiten. Het werd gezellig èn laat.
Vandaag moet er veel gedaan worden: inpakken, geld wisselen en verder afscheid van de vrienden alhier. Of ik kan opladen is nog niet duidelijk. Anders in Hilton morgenvroeg. (100 woorden)

Iquique (Chili), Hostal Obispo Labbe, Donderdag 12 April 2012
De dagen beginnen nu echt geteld te raken. Morgenavond, Vrijdag, gaan we naar het vliegveld voor vertrek op Zaterdagmorgen om 00:20 naar Santiago de Chile. Daar moeten we wachten tot 13:00 voor de vlucht naar Madrid. We moeten nog een hotel regelen op het vliegveld als we niet 'sleeping on airports' willen plegen. Dat was mijn plan en gewoonte in dergelijke situaties, maar Margarita zag dat niet zitten. Gisteravond had ik het afscheidsdinertje met Gabriela. Vanavond idem met Francisco. Straks drinken we nog afscheidskoffie met onze gids-chauffeuse Andrea en haar man.
Zoals je ziet, de lucht zit vol afscheid. Snik-snik. (100 woorden)

Iquique (Chili), Hostal Obispo Labbe, Woensdag 11 April 2012
Gisteren ben ik thuis gebleven. Margarita was naar Pisagua. Daar zijn nogal wat monumenten van de Chileense geschiedenis. Ook van de zwarte bladzijden, zoals de kerkhoven die dictators hebben achtergelaten; zoals enkele massagraven van Pinochet. Maar ook andere 'geschiedenis' zoals van twee zeeslagen van de veroveringsoorlog op Peru en Bolivia, of prehistorisch, of de prille geschiedenis van de Chili Salpeter vóór Iquique de belangrijkste haven werd.
Ik heb hier thuis de foto's voor de volgende reisbrief geselecteerd, en een paar stadswandelingen gemaakt om mijn eigen afscheid te gedenken. Dat zou er bij inschieten met zo'n hyperactieve toeriste in de buurt.
(100 woorden)

Iquique (Chili), Hostal Obispo Labbe, Dinsdag 10 April 2012
Ik zou vandaag met Margarita op weg zijn naar Pisagua, waar ik gisteren over schreef. Maar ik heb afgehaakt. Zij gaat alleen met Andrea, de gids-chauffeuse. Zo'n hele dag in een gedwongen ritme met maaltijden en rustpauzen op 'verkeerde' momenten is mij toch teveel. Het tast mij aan als het te lang en te vaak moet. Ik heb Pisagua eerder uitgebreid bezocht, en ik had die ervaring graag met Margarita gedeeld. Maar herhaalde uitputting maakt dat ik 'geen mens' meer ben. Om dezelfde reden heb ik ook afgehaakt van de excursie van morgen naar het voorgebergte, hoewel ik daar zelf niet ben geweest. Ik heb eerder wel de tocht over de Andes gemaakt naar Argentinië, en daar vanuit de bus de zoutmeren en de lama's gezien. Het zij zo. 'Beter blode Jan dan dode Jan'.
Vanavond sta ik met open armen, en met heldere geest klaar om de reisverhalen aan te horen. Dat was namelijk het vervelendste van die 'overbelasting', dat ik duf werd in mijn kop, alsof ik zaagsel in mijn hoofd had. Ik was niet meer creatief en nieuwsgierig. Kortom, het tastte mijn teveel aan.
En nu heb ik tijd om nog eens rustig wat juweeltjes hier in Iquique zelf te bezoeken. Als afscheid, want ik heb ook het 'plan' om hier niet meer terug te komen. Als het al Chili wordt --Paraguay schijnt ook een geschikt klimaatgebied voor mij te hebben-- dat wordt het Zuid-Chili, dat op Zuid-Frankrijk lijkt, en waar ik in 97/98 maanden heb doorgebracht, of Arica, zoals ik eerder deze week meldde.
Zo zit dat. Ik ga mijn eigen afscheidjes afwerken. Vanavond hoor ik de avonturen van Margarita wel.

Iquique (Chili), Hostal Obispo Labbe, Maandag 9 April 2012
Gisteravond waren we bij Francisco en Gabriela uitgenodigd voor een welkomstfiësta met een paar vrienden. Het was heel gezellig, en het werd laat. Gelukkig had ik de hele middag lekker thuis kunnen uitrusten, mijn dagboek kunnen schrijven en andere organisatieklussen kunnen doen. Margarita was naar het strand. Dat is haar El Dorado. Verder moet het vandaag een rustige dag worden. Mogelijk naar het I-café om dit dagboek op te laden en de reisbrieven van deze week op de respectievelijke blogs te zetten. Alles heb ik voorbereid. Alleen 'het internet' ontbreekt.
Morgen wordt weer een lange dag. We gaan naar Pisagua. Het is de oudste natuurlijke haven van deze kust, maar voor de salpeterboom werd die vlug te klein. Er zijn daar nogal wat kerkhoven en monumenten, want voor de kust waren enkele zeeslagen in de oorlog met Peru en Bolivia eind 19e eeuw. Pinochet had er een van zijn bloedigste concentratie- en martelkampen. Voor de rijke Engelsen gedurende de salpeterhausse was het een ontspanningsoord met buitenhuizen. Het wordt dus een tocht naar de ziel van de Chileense natie. Onderweg zullen we nog een paar andere 'toeristische objecten' aandoen, o.a. een supergrote rotstekening. Het wordt dus een drukke dag. Voor Woensdag hebben we nog een privé excursie kunnen organiseren naar de Andes. Naar het voorgebergte weliswaar, maar toch op 3000 meter. Het is nog niet helemaal duidelijk waar dat op uit zal draaien, maar we moeten niet te laat terug zijn, want 's avonds hebben het eerste afscheidsdinertje. Dat deed ik traditioneel altijd met ieder van de belangrijkste vrienden afzonderlijk. Om meer tijd te hebben voor elkaar, en niet beperkt te worden door het rappe Spaans dat ze onder elkaar spreken. Maar nu dat samen met Margarita is, zal dat aspect wel verloren raken.
Gisteravond, tijdens de fiësta realiseerden we ons dat het einde van ons verblijf al snel in zicht komt. Margarita is al over de helft van haar dagen. Oppassen dat het geen haastwerk wordt met 'alles' wat we nog samen willen doen.

Iquique (Chili), Hostal Obispo Labbe, Zondag 8 April 2012
Het beklimmen van de Paasberg is geslaagd! Vanmorgen! Zoals ik verwachtte, was het een troep. Erger dan andere jaren zelfs, denk ik. Maar gelukkig ken ik het ook van de andere weken van het jaar. Dan is het bijna ongerept. Na een week herkende ik vaak nog mijn eigen voetstappen. Om half acht gingen we met een collectivo naar het beginpunt om geen energie te verliezen. Dat scheelde een half uur lopen. Bij de klim moest ik mijn uithoudingsvermogen natuurlijk aftasten. Dat was niet zo best. Ik had alleen met korte wandelingen mijn gewrichten en spieren op peil gehouden. Een kwartier ononderbroken stappen bleek te geforceerd. Tenslotte kwam ik 25 stappen in het zeer rulle zand, en dan twintig à dertig seconden mijn gestel even laten bijtrekken.
Boven, op 700 meter, met uitzicht op de stad en op de hoogvlakte, hebben we flink uitgerust en het meegebrachte fruit gegeten. Klassiek in één ruk door een zéér rul traject naar beneden hollen, zoals ik andere jaren deed, hebben we niet gedaan. Ik had het wel gekund, en het zou ook leuk zijn geweest. Maar mijn grootste geluk was dat ik überhaupt de tocht had volbracht. Maar Margarita heeft een knie waar ze voorzichtig mee moet zijn. Dat hebben we dus 'gewoon' gedaan.
De tocht naar Pica en de andere oasen was heel boeiend, maar met het oog op vandaag had ik mij gedeisd gehouden. Ik was in het verleden al een paar keer in Pica geweest op eigen gelegenheid. Met onze privé gids, Andrea, was het heel verrijkend. We bezochten ook de kleinere oasen in de buurt: Matilla, Huasco, en het zoutmeer van La Huayca. Daar werden we door de eigenaar van een luxe camping binnengelaten om zijn collectie lama's te fotograferen. Zijn camping is ecologisch en luxe, en het bleek dat hij goed wist wat hij deed met 'ecologie'. Heel informatief. Het is een van die campings die in de winter volstromen als in La Tirana de zeer populaire bedevaart plaatsvindt gedurende enkele weken in Juli. Er zijn campings in alle soorten en kwaliteiten, want die 'bedevaart' trekt veel publiek. Overdag snikheet, 's nachts vaak onder nul!
We hadden eerder La Tirana zelf bezocht, en wat begrepen van de geschiedenis. De mythe gaat terug op een Inca-prinses die op een Portugese edelman van de Spaanse veroveraars verliefd wordt en zich daarom wil [moet?] bekeren tot het Christendom. Maar haar Inca-volk vindt dat ontrouw, en ze wordt per slot vermoord. Maar het geheel is met 'moderne middelen' nogal opgefokt. Vandaar die massabedevaart en de commerciële echo daarvan in de rest van het jaar. Nu is het een religieus evenement, want het gaat niet meer om de Inca-prinses, maar om een verschijning van Maria. De link daartussen is echter nogal 'magisch'. Ik zal dat eens rustig natrekken, want de verhalen zijn tegenstrijdig, of op z'n minst incongruent. Alles bijeen was het een heel informatieve dag.
Het warmwaterbad in Pica, La Cocha was natuurlijk een verplicht nummer. Ik had het bij eerdere bezoeken gezien met schaars bezoek, hooguit een dozijn baders. Maar nu was het tjokvol. Ik hield het meteen voor gezien al had ik zwemkleding bij me. Margarita niet, als waterfanaat moest ze dit ook meemaken. Maar ook zij zou er wel op een rustig moment willen rondzwemmen om de halfdonkere grotten waaruit het warme water komt van binnen te bekijken. Daar was het nòg voller, wist ze te melden.

Iquique (Chili), Hostal Obispo Labbe, Zaterdag 7 April 2012.
Ik moet kort zijn, want mijn nachtrust was ook kort, en dadelijk vertrekken wij voor de excursie naar Pica. Gisteren was inderdaad een rustdag die me goed deed, en die ik nodig had. Ik schreef de reisbrief van dit weekend, en 's middags heb ik die als PDF verstuurd. Ik vond een I-café waar ik de kabel mocht inpluggen. Daar heb ik stevig doorgewerkt, want ik had 74 ongelezen mails te verwerken.
Margarita kwam pas na middernacht, zoals voorzien, terug van haar tocht naar Arica. [300 km Noord van Iquique, tegen de Peruaanse grens.] Dat werd dus 'even' napraten. Ze heeft het prachtig gevonden, en het stimuleert mij eens te meer om zelf Arica weer eens te bezoeken. Misschien wel voor de hele periode het volgend jaar. Ik ben wat uitgekeken op Iquique, het is mij ook te toeristisch geworden.

Iquique (Chili), Hostal Obispo Labbe, Vrijdag 6 April 2012
Vandaag ga ik mij weer koest houden. Gisteren lukte redelijk, maar het werd toch druk toen we er achter kwamen dat vandaag het museum gesloten zou zijn. Maar vandaag lukt het zeker, want Margarita is vanmorgen vroeg vertrokken naar Arica, voor een dagtrip. Tegen middernacht komt ze terug. Hoe graag ik ook een bezoek aan Arica had gebracht [ik verbleef er in '97/'98 een paar maanden] het was mij toch teveel. Mijn aandacht en energie gaat naar het beklimmen van de 'Paasberg' Zondagmorgen als de drukte voorbij is. Vandaag is het daar volle drukte naar het tijdelijke altaar dat ze hebben gemaakt bij het kruis vlak bij de top. Enthousiastelingen brengen er de nacht door als 'paaswake'. Maar daarna is het rustig, alleen de troep die ze achterlaten moet nog worden opgeruimd. Voorgaande jaren maakte ik die tocht regelmatig, maar nu, met het achterblijvende uithoudingsvermogen, heb ik het nog niet aangedurfd. Maar Zondag gaat het gebeuren. Kijken hoever ik kom. Bovendien wil ik Margarita dat unieke stukje Iquique laten zien.
Gisteren hebben we het regionale museum bezocht. Daar was een nieuwe afdeling over de allereerste bewoners van deze streek, de Chinchorro. Het waren jagers- verzamelaars. Het typische daarvan was dat al hun overledenen mummificeerden. Niet alleen 'notabelen' zoals in andere culturen. Ook baby's werden bewerkt. Ik geloof dat ik vroeger al eens heb geschreven over de stapels mummies die ik toen even buiten Iquique onbeheerd aan het strand aantrof. Nu is er kennelijk officiële interesse. Het zouden de oudste mummies ter wereld zijn. De Chinchorro kwamen hier vanaf 6000 v.Chr. en werden rond 1500 v.Chr. verdrongen door een andere cultuur die kunst van de keramiek verstond. De Chinchorro kenden geen keramiek. Hun relatie met de 'eerste" bewoners van het Amerikaanse continent, zo'n tien duizend jaar geleden via de Beringstraat binnengekomen, is niet duidelijk. Er zijn theorieën dat er ook 'mensen' zijn meegekomen toen het Zuid-Amerikaanse continent zich afsplitste van Afrika. Ongeveer zoals de Australische Aboriginals van 'Indië' zijn afgesplitst. Ik zal het eens natrekken als ik het Internet weer rustig kan bezoeken.
Vandaag ga ik de reisbrief voor dit weekend afmaken. Gisteren heb ik de foto's daarvoor al klaargelegd. Ook zal ik tijd en energie hebben om eindelijk een WiFi-café op te zoeken. Ik heb vanaf Zondag mijn post nog niet gezien. Hoog tijd dus.

Iquique (Chili), Hostal Obispo Labbe, Donderdag 5 April 2012
De tocht naar de salpetermijnen en de geoglifen was heel geslaagd. Ik had beide plekken al eens bezocht, maar ik zag nu veel meer. Andrea, de gids, wist er bovendien meer van, maar op het laatst heb ik afgehaakt van het gesprek tussen Margarita en Andrea. Native speakers onder elkaar gaat me te vlug. Ik zat op de achterbank zodat ik de gezichten niet kon zien. Dat helpt enorm bij het verstaan. Bovendien moesten de meiden over nog veel meer bijpraten. 'Such is life' thema's, bijvoorbeeld, want ze zijn ongeveer even oud. Toen we bij de geoglifos waren, was de hemel enigszins betrokken, althans geen felle zon zoals bij mijn vorige bezoek. Ik denk dat de foto's van de rotstekeningen daarom beter zijn geslaagd.
Omdat Margarita eigenlijk een geologe is, was ze in haar sas met allerlei geologische details van het [droge] zoutmeer waarlangs de de betrokken bergrug loopt. Andrea wist te melden dat het een 'actieve' salar [zoutmeer] was, wat wil zeggen dat eens in de zoveel tijd het water van de ondergrond zoveel stijgt dat het zout weer min of meer oplost en bestaande formatie van de zoutklompen verandert na herkristallisering. Ik zal daarover nog wat navragen. We zijn een eindje de salar op gelopen [er groeien zelfs bepaalde zoutminnende planten] en ik heb close ups genomen van de grillige formaties. Margarita - als vakvrouw - vergeleek de formatie daarvan met stalactieten, maar dan op kleine schaal. Ik denk dat het een boeiende fotoserie wordt.
Verder staat vandaag op mijn programma om mij fysiek koest te houden om energie te sparen voor de 'Paasberg' aanstaande Zondag. Het zit er in. Margarita gaat alleen een grote stadswandeling maken om in training te blijven voor de Transvulcania op La Palma de volgende maand waar ze gaat meedoen. Ik blijf thuis voor Mijn Reisbrief van deze week. Wel gaan we samen naar Agro T, de groente- en fruitmarkt waarvan ik in de reisbrieven al foto's heb laten zien. Ook moet het WiFi probleem nog worden opgelost. Ik heb het druk.

Iquique (Chili), Hostal Obispo Labbe, Woensdag 4 April 2012
De grote verkenningsstrandwandeling die ik Maandagmorgen meteen met Margarita maakte, was toch teveel. Ik word daar niet meteen moe van, integendeel, het vitaliseert. Maar de andere dag lijd ik aan een soort permanente vermoeidheid. Heel vervelend! Ook al omdat het mijn aandacht en concentratie aantast. Maar we zijn de dag toch goed doorgekomen met noodzakelijke boodschappen en verkenningen. Per slot heeft Margarita nog een grote wandeling alleen gemaakt terwijl ik mijn lijf perfect plat ter ruste legde. Dat hielp, al moet het vandaag nog blijken.
We hebben vandaag de eerste excursie in de woestijn. Naar de salpetermijnen en de geoglifen. Dat zijn rotstekeningen op de bergwanden die van verre te zien zijn, en die dienden als oriëntatie voor de eerste karavanen die door de woestijn trokken vanaf de tiende eeuw, lang voor de Inca. Die hebben, overigens, ook rotstekeningen als 'richtingaanwijzers' achtergelaten.
Om acht uur staat Andrea, de gids-chauffeuse, voor de deur. Ik ben benieuwd.
Met WiFi is het gelukt. Ik heb een adres waar ik mijn notebook kan aansluiten, maar gistermiddag was ik zo moe dat ik liever thuis 'plat' bleef dan nog eens een wandeling naar de stad ondernemen. Ik zie het nog even aan. Ik maak alvast deze aantekeningen. Die kan ik meteen opladen als ik de kans heb.

Iquique (Chili), Hostal Obispo Labbe, Dinsdag 3 April 2012
Het gesprek met Andrea was heel vruchtbaar. We hebben de data vastgelegd. Morgen, Woensdag de eerste. Dan Zaterdag, en dan in de volgende week nog Dinsdag. Er was een excursie naar het voorgebergte van de Andes waar zij zich niet competent voor voelde. Het was ook niet helemaal het juiste seizoen daarvoor, maar ze zou informeren of dat a.s. Zaterdag nog zou kunnen met een specialist die ze kende. In dat geval schuiven we ons plan voor Zaterdag door naar de volgende week.
Daarna hebben we bij een speciaal visrestaurant gegeten dat ik nog van vroeger ken. Uitstekend. Straks maken we nog een wandeling naar de binnenstad. Om bij de LAN een detail van onze terugreis te veranderen als dat mogelijk is, en om te kijken of ik ergens mijn notebook kan aansluiten. Bij de I-café's waar ik tot nu toe binnenwipte, kreeg ik nul op rekest, en die grote waar ik vroeger altijd ging, is er niet meer. In nood kan ik altijd nog teruggaan naar het huis van Gabriela en Francisco. Daar is de WiFi waar ik de hele tijd al mee werkte.

Iquique (Chili), Hostal Obispo Labbe, Maandag 2 April 2012
Margarita is gisteren goed aangekomen. We zitten nu in het hostal waar ik al vanaf 1998 kom. Ze kennen mij hier dus. Het is wel een stuk primitiever wat Internet betreft. Daarvoor moet nog een oplossing komen. Gisteravond hebben we als introduktie in een restaurant gegeten met traditionele menu's van de Andes. Vanmorgen heb ik met Margarita de eerste strandwandeling gemaakt. Vanaf hier naar de Zuidpunt. Dat was ruim een uur lopen. Om haar het strand van Iquique te laten zien. Naar de Noordpunt is iets minder ver en als strand ook niet zo interessant. Dat bewaren we voor een andere dag. Er is hier nog genoeg te lopen, en ik moet zuinig zijn met mijn energie. Die wil ik sparen voor het bestijgen van de "Paasberg" [Zo zal ik hem maar noemen, want van Vrijdag op Zaterdag is er een massale Paaswake nabij de top]. De 'topdrukte' wil ik vermijden. Ik maakte die wandeling vroeger regelmatig, maar of mijn energie van het moment het toelaat moet nog blijken. Het zit er in, maar dan moet ik het heel strategisch aanpakken.
Vanavond hebben we een afspraak met de Andrea Arturo, de 'gidsdame' waarmee we een aantal excursies in de woestijn zullen maken. Ze zal gids-chauffeuse zijn. Ik heb de vorige week een plezierig voorgesprek met haar gehad.
PS Nog geen oplossing voor aansluiting op het internet. Ik begin maar vast met schrijven.

Iquique (Chili), Zondag 1 April 2012, verhuisdag
Mijn Moleskine is vol. Ik ben aan de volgende begonnen. Een Finocam overigens. Hetzelfde lekkere blanco papier.
Op 29 Oktober begon ik ermee. Om 'mijn nieuwe leven ermee te begeleiden', zoals ik in dit dagboek schreef. Het zou de consolidatieperiode moeten worden.
Dat werd het ook, maar nu ik mijn lange wandelingen niet meer zo vanzelfsprekend kan maken, is er wéér sprake van 'een nieuw leven'. Ik gebruik het als 'denkboek'. Ik schrijf losse gedachten op, en al schrijvend ontdek ik vaak dat het niet klopt. Om die ontmaskering gaat het!!
Je kunt gedachten niet ongeremd hun gang laten gaan. (100 woorden)

Lees verder in Lopend Dagboek (143). Het loopt van 1 tot (voorlopig) 18 april 2012 en begint in Iquique met een verhuisdag en de mededeling dat mijn eerste Moleskine vol is. Ik was daar 29 Oktober mee begonnen om mijn nieuwe leven te begeleiden ... enzovoort

Lees verder in Dagboek 142. Het loopt van 1 tot 31 maart 2012 en begint in Iquique met een nursery rime van Mother Goose uit 1752 over het schrikkeljaar en enkele moderne varianten daarvan. Het eindigt met een column over gezellige dikkerds, eveneens in Iquique. Ik gedenk Marius, 'een street observer', net als ik, maar hij deed meer aan 'soul' en minder aan 'kranten' [2]. Vier keer sla ik de beurt over, en tien keer doe ik het in 'honderd woorden'. Vier keer kies ik een gedicht [1 15 20 25]. Drie keer legt ik het Duitse woord Beschränkung op de snijtafel [11 12 13]. Maar verder is het heel gevariëeerd. Dat er vijf soorten kapitalisme zijn [14]. Dat Ségolène Royal 49 duizend 'vrienden' heeft [19] en dat een ex-dominee de Zuidamerikaanse kranten verrast met een christelijke sex shop [18]. Twee keer is er aanleiding om terug te komen op de niet-religieuze grondslagen van de moraal [16 26]. Over de toestand van mezelf en over het boek dat ik schrijf [5 resp 6], en wat al niet meer. Laat ik mij maar eens Beschränken.

Lees verder in Dagboek 141. Het loopt van 1 tot 29 februari 2012 en begint over ouder worden zoals dat fenomenologisch wordt uitgediept in La Vieillesse door Simone de Beauvoir. Ouder worden sluit namelijk aan bij het thema van het boek met 'pensioengedachten' dat ik nu schrijf. Ook andere thema's die daarmee samenhangen waren onderwerp van mijn column zoals de geschiedenis van het pensioen en een feministische maatschappij analyse in dit verband. Om mijn tijd dubbel te benutten gebruikte ik mijn column twaalf keer als vingeroefening bij het overwegen van dergelijke thema's [1 2 8 9 10 13 14 15 16 17 18 28]. Zeven keer zocht ik mijn inspiratie bij de dichters [4 5 7 18 19 26 29]. Drie keer deed ik het in 100 woorden, en twee keer liet ik het afweten. De vertikale zon kwam twee keer aan de beurt. Een keer met een gedetailleerde berekening van het passeren op onze breedtegraad [3], en een keer hoe 'vertikale zon' in de oudheid werd gebruikt om de aardomtrek te bepalen [23]. De VS-politiek komt een keer aan de orde [12] en de Duitse twee keer [20 21] waarbij de laatste datum als een fraai numeriek palindroom kan worden geschreven [21022012 Buckminster Fuller noemde numerieke palindromen "Scheherazade getallen", wegens haar vertellingen van Duizend-en-één-nacht]. Ik stort mij twee keer in het lokale nieuws [24 27], ik meld mijn onverklaarbare moeheidsaanvallen [22], ik analyseer een tekst van Houellebecq uit een Argentijnse krant omdat die bij mijn pensioenboek past [17], en ik geef een beschouwing weg over vaders en [kleine] kinderen [6].

Lees verder in Dagboek 140. Het loopt van 1 tot 31 januari 2012 en begint op La Gomera met een voldane terugblik op het oude jaar en met verrassende emoties die op afscheid wijzen. Van wat? De maand eindigt in Iquique in Chili met een filosofische beschouwing over ouder worden. Om practisch te blijven heb ik enkele columns gewijd aan thema's die ik sowieso moet bestuderen voor mijn pensioenboek. Montaigne, Simone de Beauvoir en anderen komen zodoende aan het woord [2 4 7 12 18 31]. De reis naar Iquique komt vier keer voor het voetlicht [16 17 18 19], maar het is een semantische toevalligheid dat ik tijdens de verplaatsing Jan Verplaetse lees over over onze al of niet vrije wil [17 18]. Lokaal nieuws en lokale verkenningen, en het verjaardagspartijtje van mijn gastvrouw Gabriela komen vier keer aan de beurt [20 21 22 23]. Vier keer sla ik over [5 13 24 26]. Zes keer doe ik het in honderd woorden [9 12 14 19 20 21]. Vier keer zoek ik het bij de dichters [8 11 15 28] en één keer ben ik bij de volle maan en de sterren [9]. De typische Zuid-Amerikaanse cultuur komt aan de orde bij de cryptische naam voor een tussenmaaltijd en bij het probleem van de louter Europese oorsprong van de mythen die de grondslag van onze cultuur vormen [25 30]. De politiek van de grote wereld, het populisme en een wereldwijde graadmeter van social justice verschijnen vier keer [2 6 27 29].

Lees verder in Dagboek 139. Het loopt van 1 tot 31 December 2011 en begint boven de Atlantische Oceaan als ik terugreis van Sevilla waar ik met Ghislaine een paar vakantiedagen heb doorgebracht [1]. Drie keer doe ik het in 100 woorden [3 25 30] en negen keer sla ik over omdat ik Het Boek laat voorgaan boven mijn dagelijkse column [6 7 8 13 14 15 27 28 29]. Twee keer gaat het over mijn schrijfervaringen met Het Boek [5 9]. Twee keer zoek ik het ook bij de dichters [20 31]. Bij aankomst in San Sebastián zie ik voor de zoveelste keer roeiers starten voor hun oversteek van de Atlantische Oceaan, net als Columbus [2]. Ik zie het Ballet van Moskou met De Notenkraker [3], en maak ik een reuzegrote wandeling [4]. De relatie tussen toename van geweld bij klimaatveranderingen --en de algemene afname daarvan-- wordt belicht door een historicus [10], een socioloog [11] en een soldaat [23]. De financiële crisis komt aan de orde als die 'keihard' met methoden van de moderne fysica op de snijtafel wordt gelegd [16 17 18]. De moderne geschiedenis van Frankrijk komt aan de orde als ik ontdek dat Charles de Gaulle als 'storyteller' moet worden gekenschetst omdat hij de Résistance uitvond, als het Nazi-verleden van Frankrijk aan de orde komt, en als zichtbaar wordt hoe het klootjesvolk zich doodvocht in de loopgraven en de 'cultuur' van Parijs tot ongekende hoogte steeg in WOI [22 24 26]. De inkomenskloof is ook aan de orde als blijkt dat de feitelijke vergroting van de inkomenskloof wordt ontkend door Amerikanen die dat idee 'ongemakkelijk' vinden [19]. Een dergelijke tweespalt is ook te vinden in het hoge percentage dat gelooft in 'God en Hogere Macht', en het lage percentage dat zich tot enige religie rekent [12]. Aan de hand van een chanson van George Brassens rekenen wetenschappers uit dat Pietje de Dood met een snelheid van 2,95 km/uur komt aanlopen [21]. Zorg dat je hem voorblijft!     

Lees nòg verder in Dagboek 138. Het loopt van 1 tot 30 November 2011 en begint met mijn eerste dag op La Gomera waar ik werd verrast door raadselachtige stroomuitvallen, en waar ik de andere dag werd verrast door de stilte, omdat het niet waaide, zoals gewoonlijk! [1 2]. De maand eindigt in Sevilla waar ik met Ghislaine een paar toeristische dagen beleefde [30]. Ik maak ook nog een 'flitsreis' naar Delft waar ik met mijn jaargenoten-van-toen vier dat we 60ste jaars zijn geworden. Het valt mij op dat ik mij 'winters' moet kleden [18 19 20]. Gedurende mijn verblijf in Sevilla besteed ik vijf keer 'toeristisch' aandacht aandacht aan de stad [24 26 28 29 30]. Ik ga zeven keer 'naar de dichters', waarbij ik twee keer wordt geïnspireerd door de dichter Gustavo Adolfo Bécquer waarnaar ons hotel is vernoemd [4 8 12 20 21 25 27]. Tien keer doe ik het in '100 woorden' en twee keer laat ik het afweten. Twee keer rapporteer ik ook over de 'pittige' wandelingen die ik herneem, waarbij ik alert blijf op de vervelende na-vermoeidheid die mij in Cessenon sur Orb parten had gespeeld. De crisis komt drie keer in het zoeklicht [9 11 17]. Onder 'gemengde onderwerpen' valt de cynische exploitatie van Michael Jackson door zijn familie [10], het 'culturele' nafluiten van vrouwen Spanje [5], het boek van Jaqueline Kelen over eenzaamheid [15], een wetenschappelijk onderzoek naar de ergernis bij filerijden [22], en een beschrijving van het Schröderhuis in Utrecht in een Spaanse krant [13].

En nòg verder in: de oudere dagboeken

Let op!
De dagboeken staan in de 'historische' volgorde, niet in de 'omgekeerde' zoals hierboven.
naar de top
terug eerste dagboekregel

arriba

Zu die Gesamte Deutsche Notizen
Zu 'Mijn Dagboek'

DAGBOEK

1 http://perso.wanadoo.es/ghavaneyk/dagboek/

2 http://www.van-eyk.net/gerard/dagboek

---

WORKSHOP/TALLER 1 & 2:

1 http://perso.wanadoo.es/ghavaneyk/taller

2 http://perso.wanadoo.fr/gerard.van-eyk/taller

---

MIJN BLOGS

Mijn Reisbrief NLse blog

Apuntes Españoles Spaanse blog

Brouillons Français Franse blog

---

terug naar bovenkant pagina

• LIBER AMICORUM bij mijn 80^ste verjaardag
De eerste [complete] versie
Definitieve vormgeving ['in bewerking'; incompleet, maar grotendeels klaar]

• Recente albums op Fototime.com:
El Reloj del Cerro, 20 Maart 2008
Subir al Cerro Esmeralda en la Semana Santa, 27 Maart 2008
Tiviliche en Pisagua, 19 April 2008
Keukenhof 2008, Yvonne was daar 20 April 2008.
Familie-reunie Cadzand 2008.
Boom weg!!19 juni 2008.
Nostalgische wandeling in Platja d'Aro
El Teide met Ghislaine, Nov 2008.
Martine, Lizette en Charlotte op La Gomera.
Gouden Bruiloft Tini en Piet.
Alle foto's van "Gérard 80" op 19 sep 2009.

• Interessante foto's op Flickr
De Sol Estar, het huis waar ik woonde in Yerba Buena, Argentinië, feb-mrt 2010 188 foto's
Wandelingen door het subtropisch regenwoud Yerba Buena, feb-mrt 2010 133 foto's
Nostalgie uit Venlo, 1 foto
Cessenon sur Orb, 2008, 34 foto's
Cessenon sur Orb, 12 sept 2008, 11 foto's
Capitelles en Cessenon sur Orb, 26 foto's
Woonhuis in België, 15 foto's
Familie-reunie Cadzand April 2008, 79 foto's
Cadzand 2008, 14 foto's
Lustrales 2008 102 foto's
Wandelen naar Playa de Santiago in vier uur, 27 foto's
Flitsbezoek aan NL en geboortestad Venlo
El Teide November 2008
Rebellion Gomeros, 29 Nov 2008, Agulo, 8 foto's
Yzerfontein 2009
Motorrijders 'Dwars door Afrika', 2009
Bloemige voortuinen in Yzerfontein, 2009

• Interessante 'downloaders'
[Hier zet ik 'leuke dingen' die mij te zwaar zijn om mee te zeulen. Publiek toegangelijk]
Religion.swf, 'Film' met de geografische verbreiding van de wereldgodsdiensten [651Kb]
RobGonsalves.pps, Schilderijen in de sfeer van Magritte en Escher [2.62 Mb]
Verwondering.pps Kris Verburg over 'Schitterend' en 'Fantastisch'. Zie Mijn Dagboek 15/08/2008 [2.4 Mb]
Oude foto's van Marken? Volendam?
Schilderijen die wel foto's lijken. Eerder curieus dan ontroerend
Wim Sonneveld - Het dorp.pps
Jean Ferrat - La Montagne.pps
Vervoersproblemen opgelost.pps
'Award Winning' cartoons over het milieu.pps

• De video's van het optreden van StillCrazY op 'Gérard 80!'
20090919 MVI_9517.AVI 274Mb [2min 30 sec]
20090919 100_0762.MOV 47Mb
20090919 100_0763.MOV 32Mb
20090919 100_0764.MOV 17Mb
20090919 100_0765.MOV 60Mb
20090919 100_0766.MOV 46Mb
20090919 100_0767.MOV 14Mb
20090919 100_0769.MOV 7Mb
20090919 100_0770.MOV 20Mb
20090919 100_0771.MOV 2Mb