Cessenon sur Orb, Frankrijk, Vrijdag 3 Juli 2009
Ik zou nog een keer terugkomen op het artikel van Haidt waarin hij de niet-religieuze grondslagen van onze moraal op een rijtje zet, en die vervolgens toepast op de Amerikaanse politieke verdeling in Liberals en Republicans.
Het is een zeer lezenswaardig, en goed leesbaar, artikel omdat Haidt er zijn persoonlijke zoektocht en intellectuele verrassingen in verwerkt. Dat neemt niet weg dat hij ongemerkt op glibberige vlakken opereert, en dreigt in valkuilen terecht te komen. Ook is zijn 'politieke advies' niet sterk. Maar daar is het ook niet om geschreven. Het is een vorm van jeugdig over-enthousiasme. Het draagt bij aan de leesbaarheid, en aan het impliciete zelfportret dat hij laat zien.
Hij prijst bijvoorbeeld de morele waarde van groepsloyaliteit, maar vergeet dat het ondergeschikt maken van individuele waarden aan groepsloyaliteit de eerste stap is naar een totalitair systeem. Het is daarom naïef om Liberals aan te raden wat meer groepsloyaliteit is hun pakket te steken. Dat zou hun verkiezingssucces inderdaad /wellicht groter maken, maar het politieke landschap zou verarmen, zo niet erger.
Zijn behandeling van de morele waarde purity/sanctity is argeloos. Hij ziet het als factor die bijdraagt aan de groepscohesie, en de eerder genoemde waarden authority /respect en ingroup/loyalty. Nogal naïef, want beide waarden hebben van zichzelf al een neiging tot extremisme en fundamentalisme. Daar hoeft die power factor 'zuiverheid' niet nog eens bovenop te komen.
Zuiverheid was namelijk de factor die de nazi's gebruikten om die toenmalige 'Duitse eenheid' af te dwingen met hun fundamentalisme. Het streven naar de 'zuiverheid' van het 'Arische Ras' was voldoende om de Joden uit te roeien.
In de drie ideologieën van de twintigste eeuw, nationalisme, fascisme en communisme, speelde de zuiverheidsgedachte een prominente rol. Ze claimden alle drie de absolute waarheid, en sloten anderen daarmee uit. Het gevaar van het zuiverheidsdenken was recentelijk weer zichtbaar in Bosnia, Rwanda en in de Rushdie-affaire.
Als je het artikel van Haidt goed leest, dan zie je hoe hij die purity/sanctity uit de hoed tovert. Opeens staat het er. Zonder behoorlijke bronvermelding staat er: "this system is about overcoming our lower, grasping, carnal selves in order to live in a way that is higher, nobler, and more spiritual".
Het is toch 'logisch'. Hoe zou je dat willen /kunnen /durven weerspreken?
Ik schreef er 20 en 29 januari 2002 over. En ik deed ook poging, zogezegd een 'essay', om dat samen te vatten. Als je er wat meer over wil lezen kun je terecht bij het interview in De Groene Amsterdammer van 3 februari 2001 met de Maastrichtse hoogleraar Arnold Labrie die juist zijn intreerede had gehouden onder de titel 'Het verlangen naar zuiverheid'. OK, dat verlangen is authentiek, maar je hoeft daar niet met beide benen in te stappen zoals Haidt doet.
Nietzsche waarschuwde al: "Het streven naar zuiverheid is zelf onzuiver".
Oppassen dus met Haidt. Haidt moet oppassen.
__________________
De hang naar zuiverheid, Interview met Arnold Labrie, De Groene Amsterdammer, 3 februari 2001, http://www.groene.nl/2001/5/Interview_Arnold_Labrie/3
Reeks studies over 'purity' in Paedagogica Historica 33-3(1997)
http://www.uni-heidelberg.de/subject/hd/fak7/hist/o1/logs/studium/log.started970625/0032.html.
Over Zuiverheid, essay van mezelf op deze site http://www.van-eijk.net/~gerard/biblio/zuiverhe.htm
Jonathan Haidt, WHAT MAKES PEOPLE VOTE REPUBLICAN? http://www.edge.org/3rd_culture/haidt08/haidt08_index.html
Cessenon sur Orb, Frankrijk, Donderdag 2 Juli 2009
Vanmorgen zag ik Venus precies om vier uur boven de horizon flippen. Drie minuten vroeger dan gisteren, en ietsje meer naar links. 'Flippen' is inderdaad het goede woord. Mars verscheen om een uur. Mijn horizon op dat punt is het rechte dak van een huis. Vandaar die precisie.
Waarom heb ik deze twee nachten de horizon zo zorgvuldig waargenomen? Ik sliep slecht. Waarom sliep ik slecht? Eergisteravond vlak voor het beddegaan miste ik mijn portemonnee met 'alles', creditkaarten en identiteitskaarten. Paniek natuurlijk.
Gisteren 'alles' geregeld. Ik word al rustiger, maar vannacht heb ik nog enkele uren de sterren bestudeerd. Vandaar. (100 woorden)
Cessenon sur Orb, Frankrijk, Woensdag 1 Juli 2009
Ik ben al een paar keer teruggekomen op dat artikel van Jonathan Haidt dat mij opviel door zijn stelling dat 'rechts' zich kan inleven in 'links', maar niet omgekeerd. Hoe intrigerend ook, het is niet het voornaamste van dat artikel. Ook niet zijn analyse dat 'links' een smallere basis gebruikt van de morele waarden die uit antropologisch --en ander niet-religieus-- onderzoek voortkomen, al verklaart het veel van de bijna gefixeerde links-rechts verdeling in de politiek.
Het is een veelzijdig artikel, en dat komt voort uit de opzet. Het is de 'vertelling' van Haidt's eigen intellectueel-emotionele ontdekkingsreis: Hoe hij van zijn linkse nest afstand nam, en zich opeens wèl kon inleven in rechtse waarden. Terloops corrigeert hij zijn leermeester Elliot Turiel die zei dat "morality refers to prescriptive judgments of justice, rights, and welfare pertaining to
how people ought to relate to each other."
Hij verandert dat in "morality is any system of interlocking values, practices,institutions, and psychological mechanisms that work together to suppress or regulate selfishness and make social life possible."
Door te verwijzen naar die 'psychological mechanisms' maakt hij ruimte voor zijn eigen onderzoek waarin hij ontdekte dat 'gevoelens' een grote rol spelen in die 'prescriptive judgements'. Méér zelfs dan rationele overwegingen. In zijn onderzoek werden die gevoelens werden vaak kunstmatig en doorzichtig door de respondenten gerationaliseerd om ze aanvaardbaar te maken.
Hij confronteerde respondenten met zelfbedachte 'stories' over medeburgers die oneerbiedige en/of walgelijke dingen deden, maar verder gevaarloos: Geen mens werd onrechtvaardig behandeld of benadeeld. En inderdaad, de morele afkeuringen waren niet van de lucht, en, merkwaardig, 'linkse' en 'rechtse' mensen onderscheidden zich daar in. Daarop borduurt Haidt voort in zijn artikel.
Hij vindt aansluiting bij de wereldbeelden zoals die door John Stuart Mill en Emile Durkeim zijn beschreven: De eerste stelt slechts grenzen aan de indivuele vrijheid als het leed(1) of onrecht(2) berokkent bij een ander mens of dier, maar de tweede vindt bovendien dat individuele vrijheid ondergeschikt is aan loyaliteit(3) tegenover groepsleden, en het respecteren van autoriteit en gezag(4). Deze laatste twee inzichten komen voort uit het overleven van groepen in primitieve samenlevingen, en worden ook waargenomen bij hogere dieren.
Dan tovert Haidt nog een vijfde waardengebied uit de hoed. Het is niet duidelijk of hij die afleidt uit een uitspraak van Durkheim als zou de mens zich slechts aan regels onderwerpen als hij 'iets hogers' boven zich ziet. Ook bij een onderzoek van zijn medewerkers komt het naar voren. Het gaat om respect voor het hogere, het heilige en het zuivere(5). Het gaat om het thema van de zuiverheid.
Opeens staat het er. De partij --in het voorbeeldgeval de Republikeinen in de VS-- die deze waarden ontwikkelt en koestert, kan zich niet alleen 'het goddelijke' en 'de religie' toe-eigenen, maar ook nationale symbolen zoals 'de vlag' en 'het militaire'. Aan 'de andere partij' wordt dan 'het profane' en 'het materialistische' overgelaten.
Maar nu komen we op glibberig terrein. 'Zuiverheid' was de bron was van veel extremisme: Van racisme bijvoorbeeld, en van 'ethnic cleansing'.
Ik schreef er in 2002 een essay over. Daar ga ik op terugkomen. Nietzsche zei ervan: "Het streven naar zuiverheid is zelf onzuiver." Oppassen dus met Haidt. Haidt moet oppassen.
Cessenon sur Orb, Frankrijk, Dinsdag 30 Juni 2009
Het vorig jaar heb ik aan het einde van een [Franse] maand telkens verslag gedaan van de vorderingen op "De 1000 Km" die ik toen heb gelopen. Nu wil ik weer zoiets, al gaat het niet speciaal om het aantal kilometers. Het gaat, nèt als het vorig jaar, om de regelmaat en de discipline, want daarmee is mijn algemene conditie het meest gebaat.
Het vorig jaar ontdekte ik voor het eerst dat ik niet meer 'zomaar' vijf uur kon lopen; zoals de voorafgaande jaren. Dat was na die beruchte 'pittige griep'. Ik raakte toen in 'overtraining'. Dat kostte mij extra rustdagen en energieverlies.
Nu heb ik lange tijd niet behoorlijk kunnen lopen. Niet in Kuruman wegens de veiligheid, en niet in Mei wegens het vele reizen. Mijn wandelconditie is matig. Daarom pakte ik die hier in Cessenon stevig aan. Metéén --en voorzichtig-- begon ik met een reeks tien wandelingen van acht kilometer. Toen op naar de dertien!!
Maar er ging iets fout. Was het tòch die gevreesde 'overtraining'? Of was het die darmstoring die mij dagenlang zo lamlendig maakte? Wat was oorzaak? Wat was gevolg? Het was na dertien wandeldagen. Had dàt ermee te maken?
Ik weet het nog niet. Dat zoek ik verder uit, maar ik heb reden om aan de nemen dat mijn plafond ècht niet lager ligt dan dertien kilometer per wandeldag. [Hé, daar heb je die dertien weer.] Daar ga ik op mikken. Van de 26 kalendagen deze maand maakte is maar 17 wandeldagen. Ik wandelde 28 uur en 18 minuten, 166,38 kilometer, en deed 178.999 stapjes. Het gemiddelde was niet hoog. Bijna tien kilometer per wandeldag. Dat klopt met dat 'voorzichtig beginnen'.
Hoe kan ik de resterende 834 km realiseren in de resterende 92 kalendagen? Ik kan 65 wandeldagen maken als ik telkens na vijf dagen twee dagen rust. Dat is redelijk. Volgens Bartjens moet ik dan 12,8 km per wandeldag maken.
Het zit er dus "kiele-kiele" in.
['De cijfferinghe' (1604), het rekenlesboek van Willem Bartjens (1569-1638)
Facsimile uitgave 2004 http://nl.wikipedia.org/wiki/Willem_Bartjens]
Cessenon sur Orb, Frankrijk, Maandag 29 Juni 2009
Met het vernieuwde kabinet van Sarkozy, en zijn toespraak voor beide kamers van het parlement in Versailles, is het voornaamste wel gezegd over het politieke landschap. De minister-president François Fillon is nòg meer naar de achtergrond geschoven, en 'Versailles' was een narcistische one man show. Hij is er in geslaagd de eerste president te zijn sinds 1875 die dat 'mocht', maar hij heeft er niets van gebakken. Hij wil 'le beurre et l'argent du beurre', stond in een paar commentaren. Daar ben ik even achteraan gegaan.
Het is de descriptieve variant van de normatieve Engelse uitdrukking 'you can't have your cake and eat it'. De NL-se variant moraliseert nog een stukje verder met 'Die 't onderste uit de kan wil hebben, krijgt het lid op de neus'. Kortom: Sarko is een 'hebberig persoon'.
Maar in het 'gewone Frans', zo blijkt uit een van de blogs, is de uitdrukking nog ietsje rijker: 'Vouloir le beurre, l’argent du beurre, et le cul de la crémière'. 'À niveau' vertaald staat er 'de reet van de verkoopster'. Een zéér hebberig persoon dus.
Toch was er politiek belang in deze show. Hij heeft de opvattingen waarmee hij aan het bewind is gekomen afgezworen, en zich in een nieuw jasje gestoken. Toen heulde hij nog met de 'Amerikaanse' neo-kapitalisten en beweerde dat 'niets zo slecht was als het Franse sociale model', want het leidde maar tot luiheid. Nu is hij verrukt van de 'schokdempende' functie, want de bestedingen blijven doorgaan. Hear! Hear!
Dit zei hij letterlijk:
--"Hier decrié, il se trouve aujourd'hui reconnu pour son rôle amortisseur social". [Gisteren in kwade reuk, vandaag erkend voor zijn rol als sociale schopdemper].
Het voorpagina-artikel van Le Point van deze week ging daar over, en schrijft:
--"'Sarko l'Américain' s'est transformé en chantre de la France éternelle". [Sarko de Amerikaan is veranderd in lofzanger van het eeuwige Frankrijk].
Moeten we hem geloven?, vraagt Hervé Algalarrondo zich af is dit voorpagina-artikel. Zijn antwoord is: 'Nee, als je ervan uitgaat dat politieke dieren niet veranderen. Ja, als je inziet dat ze veranderen om beter te overleven'.
Uit verschillende opmerkingen van Sarkozy, her en der, blijkt dat hij niet overtuigd is van zijn eigen macht. Ofschoon hij met zijn verkiezing het antisarkozysme heeft verslagen, begrijpt hij maar al te goed dat het antisarkozysme nog steeds de meerderheid heeft. Maar het is een meerderheid die --meer dan ooit-- verdeeld is. Links Frankrijk zoekt nieuwe wegen. Het nieuwste is 'la gauche plurielle', maar commentatoren maken duidelijk dat je op die manier wellicht een 'leuke club' kunt vormen, maar niet een 'vuist' om je programmapunten erdoorheen te krijgen. Laat staan om aan de macht komen.
Ik moet nu denken aan de politieke analyse van Jonathan Haidt van de vorige week Maandag en Woensdag. 'Rechts' heeft gevoel voor de morele waarden van 'autoriteit' en 'loyaliteit-binnen-de groep'. 'Links' doet daar niet aan mee en laat 'rechtvaardigheid' en 'niet pijnigen' domineren. Dan kom je niet ver met je 'vuist'.
Als je daar nog aan toevoegt dat Sarkozy in zijn eigen kring voldoende 'dictator' is om een 'leuk' programmapuntje of een 'geschikte' man of vrouw uit het linkse kamp onbeschaamd naar zich toe te halen, dan kan zijn macht nog heel lang duren. _______________
Le Monolecte, http://blog.monolecte.fr/post/2007/01/20/Le-beurre-largent-du-beurre
Cessenon sur Orb, Frankrijk, Zondag 28 Juni 2009
De correspondent van Le Monde in de Benelux, Jean-Pierre Stroobants, schreef Donderdag over de jonge vrouw van Turkse herkomst die in het regionale parlement van Brussel is gekozen. Deze dame, Mahinur Özdemir, had aangekondigd dat ze bij haar intree in dat parlement een hidjab zal dragen. Stroobants gaat in op het mogelijke conflict met de laïcité die, overigens, niet in de Belgische grondwet is vastgelegd.
Maar voor zijn Franse thuisfront is dat natuurlijk een goede smaakmaker; evenals zijn commentaar op de kennelijk oprispende discussie in België over in hoeverre deze dame extra stemmen heeft gekregen van Belgische vrouwen van Islamitische herkomst.
--"Is dat 'etnisch'? Is dat 'religieus'? Tast dat niet de 'neutraliteit' van de Staat aan? Vertegenwoordigt ze nu de 30% 'Brusselaars' die zich Islamiet noemen?"
Als ik Brussels correspondent van een NLse krant zou zijn, moet ik het dan vergelijken met een struise, katholieke, Amsterdamse, van Volendamse herkomst, die gekozen wordt in de Amsterdamse Stadsraad, en die aankondigt haar intree te maken in Volendams costuum, en op klompen?
Of begrijp ik er niets van? Ben ik te lang weg uit Nederland?
____________________
Jean-Pierre Stroobants, En Belgique, le voile d'une députée régionale alimente le débat sur la laďcité, LE MONDE, 24.06.09.
http://abonnes.lemonde.fr/europe/article/2009/06/24/en-belgique-le-voile-d-une-deputee-regionale-alimente-le-debat-sur-la-laicite_1210739_3214.html
Cessenon sur Orb, Frankrijk, Zaterdag 27 Juni 2009
Toen ik gisteren schreef 'dat schijn voldoende is om de blits te maken', en dat schijn ook 'voldoende [is] voor de celebrity roddelcultuur', had ik de radio of TV nog niet aangezet. Vóór ik mijn stukje schrijf, surf ik ook niet op het internet. Ik wist dus niets van de onverwachte dood van Michael Jackson. Toch bleven beide beweringen mij bezighouden toen ik de rest van de dag al dat herdenkings-nieuws hoorde.
Hoe 'echt' is dat allemaal?
Is hij de eerste echte wereldwijde kunstenaar? Een product van de globalisation?
Is hij belangrijk omdat hij de hoogste verkoopcijfers scoorde?
In stilte gaf ik daar al commentaar op. Zo van: "En Charlie Chaplin dan?" Zelfs Stalin kon hem niet buiten de deur houden, en ik begrijp ook dat die verkoopcijfers-van-nu niet uit China komen. En, in een wereld van steeds stijgende verkoopcijfers, scoort de laatste [the latest, not the last] niet altijd de hoogste getallen?
Kortom, ik was sceptisch. Maar van één bewering had ik niet terug: Jackson zou de popmuziek voorgoed --voor alle tijden-- hebben veranderd met een bepaald album in zijn begintijd. Ik was niet voldoende muziekkenner om daar ja, nee of Amen op te zeggen.
Natuurlijk had ik mijn 'generieke' kritiek uit de tijd dat ik mij professioneel met 'innovatie' bezighield. In die wereld van de idee-vinding is het bekend dat 'de beste oplossing' steeds betrekking heeft op de reeds gevonden oplossingen, en dat nog steeds een 'betere' oplossing tevoorschijn kan komen uit 'het duistere onbekende'.
Dit verschijnsel werd niet lang geleden nog eens aangehaald door Nassim Nicholas Taleb in zijn boek The Black Swan: The Impact of the Highly Improbable. Hij wees ook op de menselijke eigenschap om het bestaan van het niet-bekende tot diep in hun ziek te ontkennen.
's Avonds volgde ik op TV5/Arte een interessante discussie over de invloed van Jackson op de pop-muziek. Op die van nu, wel te verstaan. Die is er wel degelijk, al waren de deskundigen het niet helemaal eens over de details.
Maar voor mij gaf de muziekhistoricus de doorslag. Dit verschijnsel is in zijn kringen een belangrijk studiethema. Hij toverde nogal wat voorbeelden uit de hoed --en niet alleen uit de muziek-- van 'rages', 'persoonlijkheden' en 'theorieën' die de toenmalige wereld danig op hun kop hebben gezet, maar waarvan geen blijvende invloed overbleef. En omgekeerd! Dat zit vol verrassingen.
Toen was ik met 'Het Verschijnsel Jackson' in het reine. Alleen die schandalen nog. Maar ook dát loste zich op toen de berichten binnendruppelden over de Berlusconi-schandalen. Die rijzen zodanig uit de pan uit dat De Katholieke Kerk [in Italië wel te verstaan] Berlusconi openlijk tot matiging heeft gemaand. Dat verhoogt natuurlijk de feestvreugde. Jammer dat er toentertijd bij de Jackson-schandalen in 2002 en 2005 niet een dergelijke instantie was. Dan zouden de verkoopcijfers nòg hoger zijn geweest.
Per slot gaat het daarom, nietwaar? Publiciteit! Daar wordt écht aan verdiend. Iedere getalenteerde of verknipte persoonlijkheid, of iedere cultuurstroming, is daar goed voor. Berlusconi en Jackson: Bien etonné de les trouver ensemble!
Cessenon sur Orb, Frankrijk, Vrijdag 26 Juni 2009
Vandaag wordt het een society-verhaal. Het is mijn stiel niet, dus ik ben benieuwd hoe ik het er vanaf breng. Maar het onderwerp vraagt erom. Het gaat over een minister in het nieuwe kabinet van Sarkozy. [Ho! hier staat de eerste miskleun, het is het kabinet van François Fillon, de minister-president, maar die is bijna onzichtbaar in Het Nieuwe Frankrijk].
Het gaat over Frédéric Mitterrand. Ik viel gisteren in een TV-interview met hem: Een nogal introverte estheet lijkt het wel, maar wellicht stiekem-slim in zijn 'image building'. In het nieuws over de eerste kabinetbijeenkomst lieten ze zien hoe hij op zijn scooter kwam aanrijden, en naar de vergaderzaal wandelde met zijn rugzakje over de arm. Dat viel op tussen die diplomatenkoffertjes.
Hij is zéér 'cultivé', maar niet erg 'mondain'. Hij is meer verrukt van de tragische sterren uit de grote Hollywood-periode dan van moderne muziek. Hij is openlijk homoseksueel. Hij heeft enkele interessante films gemaakt. Kortom, hij is kunstenaar, maar zijn kwalificatie om minister van cultuur en communicatie te worden dankt hij aan twee héél andere zaken.
Over zijn benoeming was het echtpaar Sarkozy-Bruni het snel eens. Voor Carla moet de doorslag hebben gegeven dat hij al jarenlang een huisvriend is van Sarko's schoonfamilie, en een bewondering koestert voor de leefstijl van de Italiaanse 'upper class' in Parijs. Voor Nicolas is Frédéric natuurlijk een Grote Naam, hij is oomzegger van François Mitterrand. Hij ruikt zodoende naar socialisme zonder het echt te zijn. Martine Aubrey liet snel weten dat dit neefje "n'a jamais été socialiste" Daar zit Sarko niet mee, want hij weet dat schijn voldoende is om de blits te maken. En zo is het gekomen.
Uit de voorgeschiedenis valt nog te melden dat Carla haar rol al snel zag in het profileren van haar Nicolas --en diens regering-- in de richting van 'Kunst' en 'Cultuur' om deze 'Rolex nouveau-riche cultuurbarbaar' acceptabel te maken bij zekere lagen van de Parijse Cultuur. Althans daarvan de schijn te wekken. Dat is voldoende voor de celebrity roddelcultuur. Zodoende werd Frédéric al een jaar geleden benoemd tot directeur van Villa Médicis in Rome, dat is de plek waar al sinds 1803 de Académie de France à Rome is gevestigd. Dat was goed voor zijn CV.
Christine Albanel moet daarvoor wijken. Deze Toulousaine is een harde werker en weet waarover ze het heeft. Maar ze miste 'uitstraling' volgens de president. Daarom was ze al eerder ontheven van haar communicatie-functie, en was niet langer woordvoerster van de regering. Ik ben benieuwd of Frédéric die rol krijgt, en wat hij ervan terecht brengt.
Het is duidelijk dat de image-engineering van Carla Bruni begint door te zetten. Dat was ongetwijfeld deel van het complot tussen de echtelieden. Wat aan haar Nicolas nog ontbrak om zich met de Grote Presidenten te kunnen meten was een 'relatie' met een leidend kunstenaar, of andere cultuur-figuur zoals Maurice Druon dat was voor Pompidou, André Malraux voor De Gaulle, en Jack Lang voor Mitterrand. Misschien dat Frédéric dat aanbrengt. Wie weet? Het gaat per slot om 'storytelling', nietwaar?
Cessenon sur Orb, Frankrijk, Donderdag 25 Juni 2009
De man achter de nieuwe bevoegdheden van de Food and Drug Administration [FDA] waardoor het sluipend stijgend nicotine-gehalte kan worden aangepakt, is Dr David A Kessler. Hij is kinderarts, en heeft rechten gestudeerd. Hij maakte een universitaire carrière, en doceerde o.a. over effecten van drugs- en drugsmisbruik.
In 1990 trad hij aan als hoofd van de FDA, reorganiseerde dit enigszins verlopen instituut, en pakte 'de nicotine' aan. Dat mislukte in eerste instantie bij gebrek aan bevoegdheden. Die zijn er inmiddels. Intussen is ook een goed verhaal verschenen over de lobby-geschiedenis, want Kessler vond de tabakindustrie aanvankelijk tegenover zich. Later lukte het om samen met de grootste speler, Philip Morris, de benodigde bevoegdheden erdoor te krijgen bij federale overheid. Dat gebeurde deze maand. Ik schreef daarover op 16 juni. Op 19 juni verscheen ook het aanvullende verhaal in NYT onder de titel Unlikely Partners in a Cause. Maar daar gaat het vandaag niet over.
Kessler is namelijk ook een snoeplustig persoon. Hij bekent dat hij gedurende zijn leven al verschillende keren door de dikker-dunner-cyclus is gegaan, en terloops dat hij "suits in every size" in zijn kleerkast heeft hangen. Omdat het 'obesity'-probleem maatschappelijk minstens zo belangrijk is als nicotine-verslaving, heeft hij dat natuurlijk ook wettelijk proberen aan te pakken. Helaas, dat kan niet, want het gaat niet om een aanwijsbare drug. Het is het resultaat van de succesvolle wetenschappelijke zoektocht naar de meest verleidelijke combinatie van suikers, zouten en vetten. Hoe het in je mond komt, hoe het smelt, hoe de smaakverandering nieuwe sensaties oproept om te eindigen in een 'moment van zaligheid', dat in dat vak 'bliss point' wordt genoemd. Het gaat niet alleen om fabriekssnoepjes uit de massaindustrie, maar ook restaurantketens steken enorme sommen in die research.
--"Zij ontwerpen voor 'irresistibility', het is deel van hun 'business plan'", zegt hij.
Het allermodernste neuro-fysiologische onderzoek is deel van het repertoire.
Hij heeft er nu een boek over geschreven. Het is geen dieetboek, en ook geen afkickadviesboek. Hij wil enkel en alleen laten zien hoe wij 'wetenschappelijk worden ingepakt', en hoe onze hersens 'gekaapt' zijn.
--"Teveel eten is niet zomaar een gebrek aan 'will power'", zegt hij.
Het is eerder een 'leren leven met de omgeving' die steeds nieuwe uitdagingen stelt. Je kunt je [gekaapte] mindset wel degelijk beïnvloeden. Chronisch teveel eten kan erger worden gemaakt met 'lijnen' en 'speciale diëten'. "It needs to be managed rather than cured". Daarvoor draagt hij (gedrags-)wetenschappelijke en voedselkundige feiten en inzichten aan.
Mij doet het denken aan Richard Sennet waarover ik 18 en 20 mei schreef. Hij onderzoekt 'vakmanschap' in de moderne tijd, en hij onderscheidt 'vakmanschap' in het realiseren een veilige, gezonde en aangename woonplek in een vreemde en veranderende omgeving. Het is een levenskunst. Het boek van Kessler ziet het ook als levenskunst, en geeft daardoor meteen een andere kijk op drugsverslaving.
____________________
TARA PARKER-POPE, How the Food Makers Captured Our Brains, http://www.nytimes.com/2009/06/23/health/23well.html
JOE NOCERA, Unlikely Partners in a Cause, http://www.nytimes.com/2009/06/20/business/20nocera.html
David Kessler, The End of Overeating: Taking Control of the Insatiable American Appetite
http://www.amazon.com/End-Overeating-Insatiable-American-Appetite/dp/1605297852/
ARTICLES ABOUT DAVID A. KESSLER, http://topics.nytimes.com/top/reference/timestopics/people/k/david_a_kessler/index.html
Cessenon sur Orb, Frankrijk, Woensdag 24 Juni 2009
Het onderzoek van Jonathan Haidt, waar ik maandag uit putte, past in een groter geheel van modern onderzoek naar de grondslagen van onze moraal nu de meest dominante aanbrengers, de religies, het laten afweten. De religies zijn zó verweven met moraal, dat zij er zelfs argumenten aan ontlenen voor hun bestaan: Als jullie religies –dus God!-- laten schieten, dan is er 'dus' ook geen moraal meer. Dus ... je moet het zèlf maar weten ... dan komen we 'nergens'.
Daarom is er al langer onderzoek op gang gekomen naar de bronnen en grondslagen van onze moraal. Niemand minder dan Nietzsche heeft dat aangepakt, want ook hij zag dat 'moraal' los stond van religies. En toen hij vaststelde dat God nu ècht dood was, en we ons niet moesten behelpen met 'idolen', schreef hij een van zijn beste werken: Zur Genealogie der Moral. 'Waar komt 'moraal' dan wèl vandaan?'
Hij gebruikte dat weliswaar om het Christendom te kritiseren, maar intussen ontstond er een heel nieuwe kijk op de wereldgeschiedenis. 'Moraal' is vaak wat de machtige zo noemt, was een van zijn conclusies. Zodoende heeft een slaaf de 'morele regel' dat hij nederig en dienstbaar moet zijn. Deze bewustwording drong juist in die tijd door tot de 'lagere klassen'. Met Marx en zo. Toen kwamen de 'ondergeschikten' daartegen in opstand. Nietzsche zei daarvan: Je moet de roofvogel zijn roofvogelnatuur niet verwijten. Dat was niet om die machtigen gelijk te geven, maar het gaf aanleiding tot diepere overdenkingen. Wikipedia geeft een uitstekend uittreksel van dat boek.
Haidt kwam op dit onderzoek door zijn verwondering over het stemgedrag van Republikeinen, met name op het platteland, omdat die veel beter af zouden zijn de met de politieke doelen van de Democraten. Het blijken 'morele waarden' te zijn die ze de boventoon laten voeren. Een soort 'groepsgeest' van 'erbij horen' is dan de grondslag van de moraal.
Hij ontdekt dan vijf grondslagen waarop morele waarden zijn gebaseerd. Iedereen 'kiest' daarvan zijn persoonlijke mix. Haidt vergelijkt het met een audio equalizer met vijf schuifjes waarmee je je muziek regelt. Slechts twee worden door Democraten gebruikt. De Republikeinen gebruiken ze alle vijf. Haidt gelooft dat het beter zou gaan als de Democraten ook van alle vijf gebruik zouden maken.
En wat zij die drie die niet door Democraten worden bespeeld? Dat zijn waarden die voortkomen uit het goed functioneren van groepen: Loyaliteit naar groepsleden en respect voor autoriteit. Die maken dat je je eigenbelang gemakkelijk terzijde kunt schuiven ten gunste van groepsbelang.
Dat 'lijfelijke groepsgenot' beschrijft Haidt door te wijzen op de 'thrill' die iedereen kent die ooit is meegenomen wordt door sfeer van een groepsgebeuren, een protestmars, een koor, of een religieuze bijeenkomst.
Kijk, nu zijn we weer terug bij Nietzsche. Als je je ondergeschikt maakt aan de 'macht' van de groep beleef je heerlijke sensaties, maar je economische belangen had je beter bij de Democraten kunnen onderbrengen. Haidt's artikel en vindingen zijn interessant, instructief en leerzaam, maar met zijn politieke advies komen we nergens. Hij zou willen dat Democraten net als Republikeinen worden. Dan zijn we weer terug bij de moraal van de machtige. Langs een omweg.
____________________________
http://en.wikipedia.org/wiki/On_the_Genealogy_of_Morality
Jonathan Haidt, WHAT MAKES PEOPLE VOTE REPUBLICAN? http://www.edge.org/3rd_culture/haidt08/haidt08_index.html
Cessenon sur Orb, Frankrijk, Dinsdag 23 Juni 2009
Vandaag geen stukje.
Cessenon sur Orb, Frankrijk, Maandag 22 Juni 2009
Precies twee weken geleden schreef ik dat ik ooit een artikel had gezien waarin "o.a. werd betoogd dat linksen zich niet zouden kunnen inleven in de denkwereld van rechts, maar conservatieven zouden wèl de denkwereld van links begrijpen".
Dat artikel heb ik teruggevonden. Het was een verwijzing op 16 sep 2008. Ik had mij toen zelfs voorgenomen dat artikel te lezen. Nu is het er van gekomen.
Het is een artikel van Jonathan Haidt, die zich met moderne moraal bezighoudt, dwz moraal *niet* afkomstig van religie. Haidt heeft interessante experimenten gedaan om de grondslagen van iemands moraal zichtbaar te maken.
Hij beschrijft de 'morele regel', waarvan John Stuart Mill de 'beschermheilige' is, dat een persoon of groep bij het uitoefenen van macht over een ander slechts beperkt wordt door het berokkenen van leed of pijn(1) en onrecht(2). Dit leidt tot gemeenschappen waarin vredelievende creatieve individuen, die elkaars rechten respecteren, vrijwillige verbanden aangaan om 'het goede' te bevorderen. De filosofische grondslagen van een dergelijke maatschappij berusten dan ook op intuïties over 'eerlijkheid' en 'wederkerigheid'.
De socioloog Emile Durkheim, daarentegen, is de 'beschermheilige' van een heel andere kijk op de maatschappij. Daar is niet het 'contract' tussen vrije individuen de grondslag van gelegenheids-groepsvorming, maar groepen waren er altijd al; die zijn 'organisch gegroeid'. De basis van deze maatschappij is niet het losse, eenzame, individu, maar de hierarchisch gestructureerde familie. Individuen in zulke gemeenschappen zijn opgegroeid met sterke opgelegde relaties die hun autonomie diepgaand beïnvloeden. Dit stabiele netwerk van overlappende groepen zorgt ervoor dat individuen 'sociaal' worden. Individuen zouden anders 'alleen maar' hun eigenbelang en oppervlakkige pleziertjes nastreven. In zo'n visie gaat zelf-beheersing boven zelf-expressie, plichten boven rechten, en groeps-loyaliteit boven die voor buitenstaanders.
In die zin zijn 'creatievelingen' een bedreiging. Zij verstoren de grondslagen van de gemeenschap diepgaand. Zo diepgaand, dat angsten ontstaan. Het zijn deze 'angsten' die in de politieke strijd van de laatste jaren in de VS is uitgebuit tegen 'Liberals'. Ook de recente extreem-rechtse terreur in de VS berust op deze 'angst'.
In de experimenten die Haidt deed om de 'liberals' van de 'conservatives' te scheiden, legde hij aan proefpersonen morele keuzeproblemen voor. Daarin werd weliswaar niemand 'kwaad' of 'onrecht' aangedaan, maar die leidden --bij 'conservatives'-- wèl tot morele afwijzingen; niet bij 'liberals'. Bijvoorbeeld: De familiehond is overreden. Kun je die als maaltijd bereiden en gezellig oppeuzelen? Mag je, in een toneelstukje bijvoorbeeld, en met toestemming, je vader een klap in zijn gezicht geven?
Op die manier komt Haidt tot vijf grondslagen voor de moderne moraal. De twee eerste zijn die van de 'Liberals', maar de 'Conservatives' voegen er drie aan toe. Ik laat ze onvertaald: harm/care(1), fairness /reciprocity(2), ingroup /loyalty(3), authority /respect(4), purity /sanctity(5).
Heel boeiend als onderliggende structuur van het politieke landschap. Het maakt ook 'begrijpelijk' dat de linksen zich niet in rechtsen kunnen inleven. Omgekeerd wel.
____________________
Jonathan Haidt, WHAT MAKES PEOPLE VOTE REPUBLICAN? http://www.edge.org/3rd_culture/haidt08/haidt08_index.html
Cessenon sur Orb, Frankrijk, Zondag 21 Juni 2009
Als ik gedichten van Wislawa Szymborska lees, kan ik haast niet stoppen. Telkens denk ik: 'Eentje nog ... , en dan naar bed ... , het is al hoog tijd!'
De verrassingen komen iedere keer uit een andere hoek, en als ik denk dat ik de pointe wel heb gehad, stuit ik vaak op een onverwacht doorkijkje in de laatste regel. Bijvoorbeeld ..., want ook dát is variabel en verrassend.
Toen ik het gedicht 'Reclamefolder' las, werd ik onmiddellijk verrast door de positie van de 'verteller'. Het begint zo:
Ik ben een tranquillizer. /Ik ben bruikbaar in huis, /werk op kantoor, /leg examens af, /... /... /... /... /slik me maar, /spoel na met water.
En dan gaat de pil zich aanprijzen; keurig volgens de verkooppraatjeslogika:
Ik weet wat ik met ongeluk aan moet, /hoe je slecht nieuws opvangt, /
Heel moederlijk somt de pil alle 'moeilijkheden des levens' op. En mocht je morele wroeging hebben, dan hoor je de pil --die inmiddels een 'vertrouwd persoon' is geworden-- zeggen:
Wie heeft gezegd dat het leven moedig moet worden geleefd? /
De pil biedt zich aan om alle levensmoeilijkheden van je over te nemen:
... /je zult mij dankbaar zijn /omdat je ongebroken uit je sores kruipt /
Maar per slot komt 'de' vraag. Oók volgens de verkooppraatjeslogika:
Verkoop me je ziel. /Niemand anders zal er iets voor bieden.
Met deze koude douche word je teruggezet in je nietswaardigheid.
En als je denkt dat Szymborska nu klaar is met je, hoor je haar nog eens hoonlachend roepen:
Er is geen andere duivel meer.
--"Wie heeft gezegd dat je dit gedicht zó moet lezen? Je kunt natuurlijk ook .... "
Inderdaad, ... /slik me maar, /spoel na met water.
____________________
Ik vond dit gedicht ook op: http://www.kolff.nl/marius/pa_poez06.htm
Cessenon sur Orb, Frankrijk, Zaterdag 20 Juni 2009
Ik dacht aan het zogenaamde einde van de financiële crisis, die hier en daar al van de toren wordt geblazen, toen ik dit gedicht van Wislawa Szymborska las:
EINDE EN BEGIN
Na elke oorlog
moet iemand opruimen.
Min of meer netjes
wordt het tenslotte niet vanzelf
Iemand moet het puin
aan de kant schuiven
zodat de vrachtwagens met lijken
over de weg kunnen rijden.
Fotogeniek is het niet
en het kost jaren.
Alle camera's zijn al
naar een andere oorlog.
Met een bezem in de hand
vertelt iemand nog hoe het was.
Maar bij hem in de buurt
duiken al gauw lieden op
die het begint te vervelen.
In het gras, overwoekerd
door oorzaak en gevolg,
moet iemand liggen die
met een aar tussen zijn tanden
naar de wolken staart.
Kortom, we gaan over tot de orde van de dag. Wie er over begint is een zeur. Op die manier nemen we de kortste weg naar de volgende. Het zijn altijd de daders die hun misdrijf zo snel mogelijk willen vergeten. Kennelijk zijn die nog steeds aan de macht. _________________ Uit Szymborska, Uitzicht met zandkorrel. Pagina 135 136. Vertaling Gerard Rasch. ISBN 90 290 7299 7 Ik heb de vrijheid genomen hier en daar wat regels over te slaan. Eerder schreef ik over gedichten van Szymborska die mij troffen op 6+8 sep en 26 nov 2004, 7 jun 2005, 21 jan en 28 sep 2008.
Cessenon sur Orb, Frankrijk, Vrijdag 19 Juni 2009
Ik kreeg twee reacties op mijn stukje van Woensdag over "Drink twee glazen wijn per dag, en wordt gezond!" Het ging om de feitelijke waarneming dat mensen met 'matig alcoholgebruik' gezonder zijn, met name lagere sterftecijfers vertonen ten gevolge van hart- en vaatziekten. Daar is niks mis mee. De "meningen lopen uiteen" zodra je daaraan 'oorzaak-gevolg-conclusies' wil verbinden, en als je er 'actiepunten' aan koppelt zoals: 'Drink dus twee glazen wijn per dag' of 'Neem er
nog eentje!'
De eerste reactie was van een niet-drinkster. Nogal geraakt schrijft ze:
--"Ik drink enkel en alleen niet omdat ik er niet goed tegen kan. Ik heb geen alcoholisch verleden. Ik heb geen alcoholische vader. Het is ook niet om geloofsredenen. En ik ben ook niet ziek".
Dat is een mooie illustratie van wat er nog meer aan de hand is rondom 'twee glazen per dag': Die sociale druk, die sociale contekst, en dat 'sociale moeten'.
De epidemiologen, die de eerdergenoemde relatie onderzochten, kwamen al snel tot de conclusie dat je daarmee een hele lifestyle meet. 'Matig drinken' is deel van een complexe cultuur van verstandig eten, drinken en leven. Er zijn zelfs detailonderzoekingen om dit te onderbouwen die het koopgedrag van bier- en wijndrinkers onderscheiden als het gaat om
het kopen van 'health food'.
In zo'n complexe situatie is het verleidelijk één oorzaak aan te wijzen. [God is de oorzaak van al Het Goede; de Duivel van al Het Kwade]. Op dezelfde manier moet niet-drinken een [één!] oorzaak hebben. Onder 'niet-drinken' vallen levenslange niet-drinkers om diverse redenen, naast ex-alcoholisten en tijdelijke niet-drinkers om wat voor reden dan ook. Dat is een complexe groep; wellicht nieteens één lifestyle.
De andere briefschrijver wijst er op dat onder deze complexe en onzekere omstandigheden iedereen de vrijheid heeft om zijn eigen 'samenhangende theorie' te koesteren. Wat is er tegen dat het International Center for Alcohol Policies de hare kiest?, vraagt Henk uitdagend.
Nee, daar is niets tegen. Integendeel. Het is deel van het wetenschappelijke spel, en de wetenschappelijke zoektocht, om in dergelijke situaties suggesties te doen voor uiteenlopende, zelfs gewaagde, hypothesen. Het is zelfs deel van het 'spel' om een verworven consensus proberen onderuit te halen met nieuwe gegevens en redeneringen.
Waar het hier om ging was dat de sponsor van de conferentie na een jaar een 'summary' verspreid die beweert dat de samengekomen wetenschappers een 'consensus' hadden bereikt over 'het goede van twee glazen wijn'. Die consensus was er niet. Bovendien werd in de summary een 'statement' gedaan gebaseerd op een analyse van
niet-drinkers: "This statement is made without any explicit citation of the studies to which it refers", schrijven
Fillmore c.s koeltjes in Annals of Epidemiology.
Maar ja, die Annals is een hoogst gespecialiseerd tijdschrift voor insiders. De summary was door de sponsor --heel slim-- gratis verspreid als bijlage bij de 66.000 exemplaren van The American Journal of Medicine
en The American Journal of Cardiology als "a 'stand-alone monograph' [...] of the Elsevier Monograph Series"
Kijk Henk, dat is volgens de 'storytelling' methode. Dat is wat anders. Dat is kaping van jouw oordeelsvermogen. En dat van je huisarts.
--"Neem er dus nog eentje!"
Cessenon sur Orb, Frankrijk, Donderdag 18 Juni 2009
'Handje-in-handje', zo schreef ik Zaterdag, leken Mars en Maan te staan. En om de intrige compleet te maken: 'En Venus had het nakijken'. Ik veronderstelde kennelijk een flirt van die oude rakker. Maar vanmorgen zag ik dat Maan al meer dan driekwart van de weg naar Venus had afgelegd.
En opeens was er een felle vallende ster, die van Mars naar Venus schoot. Dat bracht mij op een andere gedachte. Is Maan misschien postillon d'amour voor Mars? Met een boodschap voor Venus? Dat zou wereldnieuws zijn!
Straks eens in de krant kijken of De Wereld dat ook vindt. (100 woorden)
PS Vrijdagmorgen: Maan staat recht boven Venus. Morgen probeer ik een groepsfoto te nemen.
Cessenon sur Orb, Frankrijk, Woensdag 17 Juni 2009
Iedereen weet natuurlijk dat 'het mediterrane dieet' gezond is, en dat twee glazen wijn per dag je vrijwaren van hartziekten en andere ongein.
Dat van 'het' mediterrane dieet gaat een nadenkende leek al relativeren als hij de reclame --en de half-wetenschappelijke artikelen-- ziet die uit het verband gerukte aanprijzingen doen voor wat je 'moet' eten op basis van het gegeven dat de mensen in de mediterrane regio's gezonder zijn, en langer leven. De levensomstandigheden in de mediterrane regio's zijn natuurlijk rijker en gevarieerder dan bouillabaisse, olijfolie, en geitenkaas. Anders zet je 'Mediterranean Diet' maar eens in Wikipedia.
Twijfelen aan die twee glazen wijn vergt ietsje meer. Het begint met een U-curve die Raymond Pearl van Johns Hopkins al in 1924 publiceerde. Op de vertikale as staan de sterftecijfers, en op de horizontale het alcoholgebruik. En ... inderdaad ... het minimum ligt bij twee glazen wijn per dag. Die studie is tot op heden vele malen herhaald, en de uitkomst is nog steeds ongeveer hetzelfde.
Mag je nu zeggen: "Drink twee glazen wijn per dag, en wordt gezond!"?
Wetenschappers onder elkaar mompelden al langer dat die 'niet-drinkers' misschien toch al ziek waren, en daarom geen alcohol dronken. Een 'systeemfout' wellicht?
De Alcohol Education and Rehabilitation Foundation of Australia, een stichting die alcohol- en andere verslavingen bestrijdt, financierde in 2005 een studie van Kaye Middleton Fillmore, van de University of California, om die studies eens na te trekken op methodologische fouten. Wat hebben Dr Pearl, en zijn navolgers, precies gemeten? Wie zijn die 'matige drinkers'? En de 'niet-drinkers'?
Ze ontdekken dat 'matige drinkers' goed voor zich zorgen met lichaamsbeweging en zorg voor hun conditie. Ze zijn welvarender, en hebben betere medische voorziening. De niet-drinkers zijn vaker ziekelijk, armer, en hebben minder medische verzorging.
De verschillen zijn diepgaander dan 'twee glazen wijn per dag'. Een systeemfout dus.
Dr. R. Curtis Ellison, van Boston University, die al jarenlang het gezonde van 'twee glazen wijn' aanprijst, organiseert meteen in 2006 een conferentie over het onderwerp die wordt wordt gefinancierd door het International Center for Alcohol Policies [ICAP], een non profit organisatie die door de alcoholindustrie wordt gesteund. De summary, die een jaar later verschijnt, zegt dat de wetenschappers de "consensus" hadden bereikt dat 'matig drinken' "has been shown to have predominantly beneficial effects on health." De summary wordt gedrukt in 66.000-voud, en komt als gratis bijlage bij The American Journal of Medicine en The American Journal of Cardiology. Die bijlage is betaald door ICAP, en is ondertekend door Ellison en Marjana Martinic, dat is de senior vice-president van ICAP. Fillmore cs schrijven een weerwoord in de Annals of Epidemiology dat er bepaald geen 'consensus' was, en dat de summary wezenlijke twijfels en tegenstellingen niet vermeldt. Maar ja, dat bericht wordt niet in 66.000-voud gratis verspreid. De wijn- en alcoholindustrie kan weer even vooruit met die winstgevende mythe van "twee glazen wijn per dag".
_____________________
RONI CARYN RABIN, Alcohol’s Good for You? Some Scientists Doubt It, NYT Health, June 16, 2009.
http://www.nytimes.com/2009/06/16/health/16alco.html
Kaye Middleton Fillmore; William C. Kerr; Tim Stockwell; Tanya Chikritzhs; Alan Bostrom, Moderate alcohol use and reduced mortality risk: Systematic error in prospective studies, Addiction Research & Theory, 1476-7392, Volume 14, Issue 2, 2006, Pages 101 -- 132 http://www.informaworld.com/smpp/content~db=all~content=a745984344
Kaye Middleton Fillmore, cs, Debate on harms and benefits of moderate drinking continues http://www.annalsofepidemiology.org/content/debate
Marjana Martinic is beroepslobbyist: zie http://www.linkedin.com/pub/marjana-martinic/4/475/857
Cessenon sur Orb, Frankrijk, Dinsdag 16 Juni 2009
In de VS komt eindelijk een federale wet die de overheid in staat stelt controle uit te oefenen op promotie van roken, nicotine-gehalte, en carcinogene stoffen. Het gaat om nieuwe bevoegdheden van de Food and Drug Administration [FDA]. Het persbericht meldt dat het totale verbod van roken of nicotine --zoals sommige actiegroepen wilden-- er niet in zat. Het zou alleen maar leiden tot 'ondergrondse handel', en alle ongein die we kennen van het alcoholverbod in het verleden.
Het werd tijd, want het gaat om een product waaraan tenslotte de helft van de vaste gebruikers overlijdt. Iedere roker hoopt bij de andere helft te horen.
De FDA had --bijvoorbeeld-- geen macht om de 'afspraak' voor een lager nicotine-gehalte te controleren. Op 3 februari 2007 schreef ik al dat het 'officieel' was dat de industrie het nicotine-gehalte van de 'Low Nicotine sigaret' stilletjes had opgevoerd, en in de reclame propageerde daarvan een extra diepe haal te nemen. Met deze wet kan de overheid [tijdig] ingrijpen.
Het persbericht meldt ook dat deze wet tot stand kon komen omdat Philip Morris daaraan wilde meewerken. [Hear! Hear!]. Als reden daarvoor noemt het persbericht dat het onder de nieuwe wet moeilijker zal zijn voor de 'kleine jongens' in die industrie om de dominantie van Philip Morris aan te tasten. Het zij zo.
Waar de persberichten niet op ingaan, zijn recente berichten dat de anti-propaganda, zoals afgrijselijke foto's en waarschuwingen op de verpakking, helemáál niet de verwachte invloed hebben. Met moderne hersenscanning hebben wetenschappers aangetoond dat die anti-propaganda de verslaving zelfs bevestigt en verdiept. [Hear! Hear!]
Ik rapporteerde daarover op 22 december 2008. Ik concludeerde daaruit dat de tabaksmaatschappijen helemáál niet zo'n bezwaar zouden hebben tegen anti-propaganda van dat soort. Integendeel!
Bij algemeen verkoopbevorderende situaties, condities, of maatregelen heeft de grootste speler, in dit geval Philip Morris, het grootste voordeel. Geen wonder dat die wel wil meewerken.
In zoverre de bevoegdheden van de FDA worden gebruikt om de anti-propaganda op te voeren, wordt slechts het "teer+nicotine-probleem oude stijl" aangepakt. Maar de FDA heeft ook de reputatie om 'intelligent' met zijn bevoegdheden om te gaan. Wat dat betreft hebben ze een naam te verliezen. Ik herinner mij uit 'mijn vorige leven' hoe ze toentertijd 'zeer intelligent' misleidende reclame wisten aan te pakken, en andere 'cases' van dat kaliber. Er is reden voor hoop.
_____________________
Zie de bronvermeldingen bij 3 feb 2007 en 22 dec 2008
DUFF WILSON, Senate Votes to Allow F.D.A. to Regulate Tobacco, NYT, June 12, 2009
http://www.nytimes.com/2009/06/12/business/12tobacco.html
EDITORIAL, Tobacco Regulation, at Last, NYT, June 12, 2009, http://www.nytimes.com/2009/06/12/opinion/12fri1.html
Cessenon sur Orb, Frankrijk, Maandag 15 Juni 2009
De bloemlezing uit tien jaar Mijn Dagboek --zogezegd 'het boekje'-- schiet lekker op. De selectie is gedaan. Ellen en Erik zijn aan het werk met correctie en opmaak. Ik ben bezig met de 'franje'. Hoe die er precies uit gaat zien, weet ik nog niet, maar ik heb al concepten zoals Voorwoord, Nawoord, Verantwoording --en nog zo wat fraais-- op papier gezet. Over eventuele foto's denk ik na.
Ik neem nu wat afstand. Ik laat het een paar dagen bezinken, zodat de puntjes op de i's niet op de loop gaan met de goede ideeën.
Misschien daarom schoten mij vannacht een paar mogelijke metaforen te binnen. Ik weet niet of ze ooit in die 'franje' terecht komen. Dat is van later zorg.
Bij het selecteren --het werden zeventig duizend woorden, gekozen uit meer dan een miljoen-- dacht ik vaak aan de 'roman océan' waarover Yourcenar schrijft in een van haar autobiografische alinea's. Ik dacht in het begin van Souvenirs Pieux. Zij vertelt van haar jeugdverlangen om een 'roman fleuve' te schrijven. Als het daar eindelijk van komt, wordt ze overweldigd door de hoeveelheid opties en ideeën, en schrijft met enige zelfspot: "Het leek wel een 'roman océan' waar ik mee bezig was".
De andere komt van Hiëronymus van Alphen (1746-1803). [Ja, die van "Jantje zag eens pruimen hangen / O! als eieren zo groot ... "]. Hij dichtte: "Mijn spelen is leren, mijn leren is spelen / En waarom zou mij dan het leren vervelen?"
Ik weet nog niet wat ik ermee kan. Ik maak daar voortdurend van "Mijn spelen is reizen, mijn reizen is spelen". En ik probeerde ook wel "Mijn reizen is spelen, mijn spelen is reizen", en verzon dan natuurlijk een nieuwe tweede regel. Maar ik kwam niet verder als: "Waarom zou ik willen vergrijzen?" en "Vraag mij niet je de weg te wijzen". Het zij zo. Ik laat het allemaal bezinken. _______________
Eerder schreef ik over 'het boekje' 6+13 april, 3+28 mei.
Cessenon sur Orb, Frankrijk, Zondag 14 Juni 2009
Toen de Duitse journalist, Alex Rühle, in een Hamburgse boekhandel verbaasd vroeg waarom er geen plank was met adviesboeken voor werkelozen, zei de verkoopster dat hij maar moest kijken bij 'Carrièreplanning en Solliciteren'. Wij verkopen de medische boeken toch ook niet onder Ongeneselijke Ziektes?
Op zijn zoektocht naar advies voor werkelozen ontdekt Rühle drie soorten schrijvers. De eerste groep noemt hij de 'Egomanen', egotrippers die hun eigen geslaagde carrière als alleenzaligmakend recept aanprijzen. Zij noemen zich creatief en eigenzinnig, en proberen de werkeloze wijs te maken dat 'het er niet om gaat wat je bent, maar wat je wil zijn'. Als een 'Ego-Torpedo' zijn ze zelf door het bedrijfsleven gesuisd, en schrijven in korte aforismen met uitroeptekens:
--"Het negatieve wordt positief!!", "Je bent op jezelf aangewezen!!", "Vlieg of val!!"
De tweede groep zijn sprookjesvertellers. Liefst met ridders die zoektochten ondernemen naar het Klavertje-Vier. Dat houdt de taal eenvoudig, en je kunt er gemakkelijk de levenwijsheden in kwijt die je voortdurend kunt herhalen. Per slot, zegt Rühle, zijn er sinds de oude Grieken niet zoveel wijsheden bijgekomen. Die boeken worden vaak opdragen aan 'het kind in de lezer, omdat daarin de oude verlangens naar passie en levenslust zijn bewaard gebleven'.
De derde groep volgt de no-nonsense benadering. "Heb je dat geprobeerd?", "Ga morgenvroeg naar die-en-die", "Probeer 'positief denken' of 'yoga'", "Doe een persoonlijkheidstest". Om de andere bladzijde vind je practische tips gemengd met huis-tuin-en-keuken wijsheden. Eenvoudige uitspraken van Einstein, Zen-meesters of Amerikaanse miljardairs doen de rest.
Ja, wát doen die boeken eigenlijk voor de werkeloze? Daar is het Rühle om begonnen. Zij creëren een werkelijkheid die er niet is. De werkelijkheid wordt weggepraat. Geen woord over de vijf miljoen Duitse werkelozen. Geen woord over de Euro-enquetes die vaststellen dat de Duitse jonge werkelozen zich, meer dan in andere landen, gemarginaliseerd voelen. Zijn de carrière-adviseurs daar anders? Hoe komt het dat werkeloosheid als een persoonlijke nederlaag wordt ervaren?
Het gemeenschappelijke van al die boeken is dat ze 'succes' als 'maakbaar' voorstellen. Als alles in het leven alleen maar van je eigen instelling afhangt, dan ben je het natuurlijk allemaal zelf schuld. Heel deprimerend is dat.
Het geldt niet alleen voor de werkeloze. De politieke rethoriek beweert hetzelfde. Niet voor niets is de publieke opinie, dat werkelozen veelal 'werkschuwen' zijn, sinds de jaren 90 toegenomen van 39% naar 66%. Geen wonder dat Duitse jongeren zich gemarginaliseerd voelen.
Tot slot ontdekt Rühle nog een vierde groep. De eerste was toentertijd "Gute Mädchen kommen in den Himmel, freche überall hin". Nu met recente bestsellers als: Gehaltsverhandlungen für freche Frauen, Auffallend gut bewerben für freche Frauen, Freche Frauen machen Karriere, en Körpersprache für freche Frauen.
Rühle beperkt zijn commentaar tot de verwijzing dat in de besturen van de 87 grootste bedrijven slechts één procent vrouwen zijn. Er moet dus nog veel geoefend worden met Charismating, Blöffing, Talking und Schwätzing. __________________________
Alex Rühle, Selber schuld, Prinzip Hoffnung für 19,80 Euro, Sueddeutsche, 19.01.2006,
http://www.sueddeutsche.de/jobkarriere/923/339769/text/
Cessenon sur Orb, Frankrijk, Zaterdag 13 Juni 2009
Vanuit mijn bed volg ik met genoegen het spel van de twee ochtendsterren.
Nu kun je Mars is nog ternauwernood ochtendster noemen. Hij komt iedere nacht vroeger. Vannacht verscheen hij al om kwart voor twee! Ik was nèt even wakker.
Maar het mooiste was dat Driekwart Maan op hetzelfde moment te voorschijn kwam. Ietsje naar rechts. Toen ik vanmorgen opstond kwam Venus pas. Mars en Maan stonden al hoog aan de hemel. Vlak naast elkaar.
'Handje-in-handje' als het ware. Venus had het nakijken. (100 woorden)
Cessenon sur Orb, Frankrijk, Vrijdag 12 Juni 2009
Na onze familie-reünie met Pinksteren in Cadzand, stuurde mijn zoon Jeroen mij dit gedicht. Hij had het tijdens die familie-reünie gemaakt, schreef hij er bij.
Geborgen
Je geborgen weten
is leven zonder zorgen..
De wind waait.
De zon schijnt.
Het gras is groen.
Hier en daar is een vogel.
In de verte daar schijnt licht.
Ze is zacht.
Ze toont kracht.
Vogels kwetteren.
Rust neemt bezit.
De woorden weergalmen.
Herinneringen vormen beelden.
Een geur.
Een stem.
Het verleden leeft, leef nu.
Blijf in beweging.
Wees stil, luister aandachtig.
(31-5-2009 Cadzand)
Daar word ik stil van.
Lees verder in Lopend Dagboek (109). Het loopt van 1 tot (voorlopig) 20 Juni 2009 en begint met een eigenaardige non-tentoonstelling in België ... enzovoort
Lees nòg verder in Dagboek 108 loopt van 1 tot 31 Mei 2009 en begint in San Sebastián de La Gomera met nadenken over de relatie van onze one man, one vote-democratie met TV-shows in Italië. Daar blijken 'perfecte populisten' een hogere vorm van politieke intelligentie te bezitten waardoor ze de vloer aanvegen met feiten en waarden [1 14]. Een mooi snoetje voldoende. Het hoort bij het thema van 'fixeren' van een ideologie waardoor nadenken overbodig wordt. Zo kon het dat Thatcher en Thatcherism heel andere zaken zijn geworden [8 9]. Deze maand heb ik het druk met mij 'orienteren' op mijn nieuwe omgeving, want het is een drukke 'verhuismaand'. Ik gebruik er zelfs maan, sterren en een oud kookboekje voor [1 10 15 16 21 22 26]. Van de opkomende sociale wereld-trends krijgt kussen de aandacht [30], en in de religie het verschijnsel dat er religieus gesproken 'niet-aangeslotenen' zijn die het debat tussen filosofen en dogmatici voor gezien houden en 'eigenlijk' gewoon ergens bij willen horen [17]. De maand eindigt in Cadzand als ik midden tussen kinderen en kleinkinderen mijn pater familias-gevoel cultiveer, en mijn grijze cellen stormachtig worden 'ge-updated' door vier ontstuimig groeiende tienerkleindochters tegelijkertijd [31].
Lees nòg verder in Dagboek 107. Het loopt van 1 tot 30 April 2009, en begint in Kuruman met het controversiële strijdlied van Jacob Zuma, de presidentskandidaat, en dat van de blanke Afrikaanders [1 2]. Ik lees onderwijl een biografie van de medogenloze Shaka Zulu, de laatste grote Zulu-koning. Ik vergelijk hem met Atilla the Hun, Zuma ziet hem als zijn voorbeeld en inspiratie [4 7 10 11 14 22]. Nadat ik de verkiezingen als het sluitstuk van een Zulu-kolonisatie heb geduid, speculeer ik op de volgende kolonist. China staat daarvoor in de startblokken [4 14 22]. De moord op Vrouwe Justitia is onderwerp van cartoons [12 14]. De 'ware Afrikaanders' worden gepaaid door Zuma, maar dat schiet in het verkeerde keelgat, want er zijn meer 'ware Afrikaanders' die niet-Zoeloe en niet-zwart zijn [5 15]. Het begrip Apartheid komt nog steeds op tafel als zondebok voor het falen van vijftien jaar ANC-regering [4 14 15 19 21]. Tussendoor zijn er enkele stukjes die niet over de ZA-se politiek gaan, zoals over een bloemlezing die in de maak is, mijn verzwikte enkel en andere huishoudelijkheden. {3 6 9 13 17 18 23 24]. Terug in Spanje verwelkomt Babelia mij o.a. met wat de Spanjaarden nog steeds niet [willen] weten van 1914-'18 [26]. De maand eindigt op La Gomera, maar helemaal 'thuis' ben ik nog niet [25 29 30].
En nòg verder in: de oudere dagboeken
Let op!
De dagboeken staan in de 'historische' volgorde, niet in de 'omgekeerde' zoals hierboven.
naar de top
terug eerste dagboekregel
|