Gerard,
Hierbij mijn eerste gedachten voor de voetnoot. Het is niet meer dan een eerste poging.
Graag je commentaar. Er moet nog veel aan gebeuren.
Norbert

"Voetnoot"

Wat is ontwerpmethodologie?
Ons concept (Eekels/Roozenburg) is altijd geweest: OM is de wetenschap (beschrijving, verklaring en waardebepaling) van de methoden die bij ontwerpen worden of kunnen worden toegepast. Aan OM zit een descriptief, een prescriptief en een construerend aspect: hoe zitten ontwerpprocessen in elkaar, hoe moet het worden aangepakt om het effectief en efficient te laten verlopen, welke nieuwe methoden zijn te bedenken (te construeren waar de gebruikelijke methoden te kort schieten of zelfs ontbreken? ("produktontwerpen", blz 29-30)

Cross ziet dat ook zo:
"Design Methodology, then, is the study of the principles, practices and procedures of design in a rather broad an general sense. Its central concern is with how designing both is and might be conducted constructed. This concern therefore includes the study of how designers work and think; the establishment of appropiate structures for the design process; the development and applications of new design methods, techniques, and procedures; and reflection on the nature and extent of design knowledge and its application to design problems." ("Developments". blz vii-viii)

Periode Truijen (1964- ca. 1976)
Het IO onderwijs start in 1964. Dit begin valt samen met de eerste bloeiperiode van de "design methods movement". Archer, Jones, Alexander, Asimow, Hall waren (enkele van) de grote namen. Ontwikkelingen leken vooral plaats te vinden in bouwkunde en industriele vormgeving, althans zo leek het; wat er op werktuigkundig gebied gebeurde onttrok zich nog aan onze waarneming en gerichte belangstelling.

Vooral geïnspireerd door Archer's "systematic method" (gepubliceerd in tijdschrift Design) ontwikkelden Truijen en Wijsenbeek (een leerling van Archer) hun ideeën over de aanpak van ontwerpproblemen, die de vorm van stroomschema's (het "kruisbeeldmodel") aan de studenten werd voorgehouden bij het ontwerponderwijs.

Er waren aanvankelijk geen aparte colleges ontwerpmethodologie; methodische kennis was vooral ervaringskennis van de begeleiders (allen zelf uit de praktijk afkomstig), die op adhoc basis tijdens de ontwerpbegeleiding op de student werd overgedragen. Gepubliceerd werd er niet, de aandacht was geheel op het onderwijs gericht.

Deze eerste periode valt ruwweg samen met wat Cross de "period of systematic design" noemt, "..... in which attempts were made to restructure the design process on the basis of the new methods and techniques of problem solving, managment and operational research which had been developed in World War 2 and in de 1950s." ("Developments", blz ix)

Periode Eekels (ca 1976 - 1987)
Ontwerpmethodologie wordt een volwassen vak. De nadruk verschuift van "zo-doe-je-dat" naar filosofisch/methodologische reflectie over ontwerpen en haar methoden. Het is ook de periode waarin, meer systematisch, methoden worden geïnventariseerd en beschreven, eerst in collegediktaten en (veel) later (1991) in een boek ("Produktontwerpen"). Het gaat ook niet meer alleen over ontwerpen in de zin van construeren en vormgeven, maar over produktontwikkeling en innovatie als de meer omvattende ontwerpprocessen waarin IO-ers werkzaam zullen zijn. Dus verdieping en verbreding.

In die periode is de wereld van het werktuigbouwkundig ontwerpen veel meer ons platform, dan bouwkundig ontwerpen en industriele vormgeving. Er wordt actief geparticipeerd in SEFI en ICED congressen (vrijwel alle resultaten van studie- en denkwerk, en ervaringen in onderwijs (Nijhuis, Oudt) zijn langs die kanalen gepubliceerd)
(Eekels schrijft nu aan een boek over produktontwikkeling, gebaseerd op zijn collegediktaten Produktbeleid en -planning, dat in drie delen bij Lemma gaat worden gepubliceerd. Dit werk plus het boek "Poduktontwerpen" kunnen dan gezien worden als de neerslag van denkwerk en studie uit die periode.

Periode Cross (ca 1990 - heden)
Rond 1990 begint empirisch-experimenteel onderzoek van het ontwerpen op gang te komen. Zie voorwoord in "Research in Design Thinking". Eerste aanzetten van Christiaans, die al langer in het ontwerponderwijs onderzoek doet.

De RiDT workshop stimuleert dit onderzoek binnen IO (Dorst, Kruger, maar ook onderzoeksprojecten in Vormgeving en Konstruktie) en zet IO internationaal op de kaart. Een tweede workshop, over de methodologie van protocolanalyse, is in voorbereiding, en verschaft IO nu al internationale erkenning als zijnde een "centre of excellence" op dit gebied (moet natuurlijk met een flinke korrel zout worden genomen, maar toch).

En dan niet te vergeten het ICED 93 congres dat door ons (vooral door mij, in dit geval) in Den Haag georganiseerd mocht worden. Pikant is dat dit de grootste en meest bekende internationale "engineering design" conferentie is. Het is in zekere zin een kroon op het werk (van velen) uit de periode Eekels. IO Delft heeft internationale bekendheid verworven, en erkenning voor haar benadering van produktontwerpen en produktontwikkeling.