Brieven van Willeke Kerstjens
3 januari 1994

Gérard,
hierbij een aantal arikelen die mogelijk interessant zijn. Ik ben gaan praten met Philip Dochy die bij de afdeling OTIC (Onderwijs technologisch innovatie centrum) werkt. Hij heeft een boek geschreven over vaardigheden (1987?) dat een goed overzicht geeft en veel wordt aangehaald. Een aantal hoofdstukken heb ik gecopieerd.

Het eerste wat bij hem opkwam naar aanleiding van de vragen die ik hem stelde was het proefschrift van Christiaans uit Delft.

Belangrijk is het onderscheid tussen academische vaardigheden en domeinspecifieke vaardigheden. (zie oa Salomon, ook kopstuk op dit gebied). Academische vaardigheden betreffen bijvoorbeeld het kunnen geven van een mondelinge voordracht, kunnen opzetten van een onderzoek en het trekken van conclusies uit onderzoeksresultaten. Ontwerpen bij IO lijkt meer domeinspecifiek.

Op het gebied van creatieve vaardigheden is weinig onderzoek gedaan. Proefschrift Johan Keane, 1980, Creativiteit en didactiek (RUG, Laboratorium voor Didactiek, Henry Dunantlaan 2, 9000 Gent) . Het betreft academische, geen domeinspecifieke vaardigheden.

Over een gevoelige periode (zoals Piaget bij kleuters constateert) is niets bekend. Zover ik weet is niet op die manier te onderbouwen dat bij TU studenten geen frontaal onderwijs gebruikt zou moeten worden. Wél wordt een link gelegd tussen het soort doelen dat met het onderwijs bereikt moet worden en de didactische werkvorm (zie o.a. Dochy en Vermunt)

Perkins en Salomon, 1989, en Alexander en Judy zij beide artikelen waarnaar zeer veel wordt verwezen.

Hopelijk heb je hier wat aan,

groeten, Willeke.

Eerdere, ongedateerde, brief:

Gérard,
Het valt niet mee om heldere antwoorden te vinden bij je vragen die gesteld worden bij "de rede"

Ik heb in een aantal boeken zitten zoeken naar goede definities en literatuuropgaven. Het resultaat heb ik gecopiëerd

Opm bij rijtje begrippen op pag 10:
"Team teaching" is een gebruikelijke term, "teamlearning" niet bij mijn weten. Verder lijkt mij "the self-learning organisation" een vreemde eend, het is een begrip van andere orde. Bedoel je "life long learning"?

Ik hoop dat de copieën je verder helpen! Als er nog vragen zijn, hoor ik dat wel,
Tot Ziens, Willeke

PS Door drukte lukte het niet eerder te reageren.

(aantekening GvE 17-11-2002): In diezelfde periode is er in de organisatiewereld sprake van het leren van teams: "De Lerende Organisatie"
"Als teams kunnen leren, kan de organisatie leren": Het is een vorm van organisatie ontwikkeling.
"Teamwerk" en "Teamleren" is de kern van het begrip. "Lerende Organisaties" is een van de gevleugelde woorden.
Ook is er sprake van "Lerende Netwerken" Men zoekt er nog naar woorden.

(aantekening GvE 09-03-2005): Drs W.M.J.(Willeke) Kerstjes is nu onderwijstechnoloog bij het Onderwijstechnologisch Expertisecentrum van de Open Universiteit. [Willeke.Kerstjens@ou.nl]