Tot slot

Of beter gezegd: "Aan de start".
Het lijkt allemaal zo mooi wat er in dit boek staat, maar nu nog het zelf beginnen. Om de gedachten wat te ordenen pakken we weer even de draad op waarmee dit boek begon.

Kleinschalige Marketing is een vorm van marketing, sterk toegespitst op de persoon van de onderneemster en haar bedrijf. Zij is degene die de marketing doet. Daarbij zijn niet zozeer theoretische modellen van nut als wel een op de kleinschalige praktijk gerichte aanpak. Daarom begonnen we met het "a-b-c" om je te laten kennis maken met een heel andere denkwijze dan de gebruikelijk van de vier "P's":

1. Een helder, beknopt beeld van het eigen bedrijf, samengevat op één A4tje.
2. Marketing is zelf te doen mits je met een ondernemersbril om je heen kijkt en het eigen boerenverstand gebruikt.
3. Geen tegenstrijdigheden in de marketing-mix (consistentie).

"COMMUNICATIE-ORKEST" Als het lukt om je eigen netwerk/omgeving goed in kaart te brengen is het voor de kleinschalige onderneemster eigenlijk geldverspilling om nog te adverteren. Wat te denken van "direct-mail" in de vorm van persoonlijke brieven, "marketing p.r.", non-direct mail (b.v. huis-aan-huis folders), "demonstraties", "sampling", "promoties" en "commoties". In ieder geval een goed adressenbestand opbouwen dus.

De meeste mensen zijn op z'n zachtst gezegd niet gewend om op zo'n manier over hun relaties te denken. Het idee van ruilen klinkt vreemd, maar het werkt wel zo. In eerste instantie lijkt ondernemen vooral zaken doen met klanten. Kleinschalig ondernemen gaat veel verder. Je hebt met heel veel mensen te maken, die bij de onderneming betrokken zijn. Naast klanten zijn dat leveranciers, familie, vriend of vriendin, kollega-onderneemsters, de journaliste van een krant, de chauffeur van de groothandel enzovoort. Naarmate je langer onderneemt wordt die kring steeds groter. Maar zeker bij de start moet je het vooral van de eigen omgeving hebben.
 

Loop eens na met wie je allemaal kontakt hebt gehad bij de voorbereiding van je bedrijf en stuur ze een uitnodiging voor de opening. Vergeet de huisbazin, de nieuwe buren, je kontaktpersoon bij de bank niet, en vooral ook niet de mensen die zich op een of andere manier voor je hebben ingezet. Het is voor hen heel teleurstellend als ze de opening uit de krant moeten vernemen. (Daarbij wordt meteen nog eens duidelijk hoe belangrijk het is om je persoonlijk netwerk goed op te schrijven en bij te houden.)

Het laatste deel van het boek is bijna een handleiding geworden om, met behulp van het "a-b-c", zelf je marktonderzoek te doen. Van thuis zittend aan je schrijftafel tot tellend op straat. "Meten is weten" is de slogan in energiebesparing. Dat geldt ook voor ondernemen. Juist het systematisch vastleggen van b.v. besteding per klant, of het verzamelen van reakties op een nieuw produkt of het rekenen aan algemene gegevens van jouw doelgroep, werkt heel verhelderend. Je kunt er niet mee "bewijzen" dat je bedrijf een succes wordt, maar het helpt wel.
 

"RECEPTIE-BOEK" Het receptie-boek leent zich heel goed voor een stukje analyse: Wie voelt zich betrokken bij mijn bedrijf? Heb ik met de reclame voor de opening m'n doelgroep bereikt? Kun je de adressen achterhalen, dan heb je meteen een mailinglist voor een bedankbrief met b.v. een tegoed-bon voor de follow-up.

Kleinschalige Marketing vereist een heel kreatieve manier van denken, steeds weer, altijd. Ondernemen is geen statisch gebeuren, maar iets dat permanent moet veranderen door de veranderende behoefte van de klant, technische ontwikkelingen, trends, enz. Door zelf marktonderzoek te doen, hou je de vinger aan de pols. Ook je eigen pols, want jij verandert mee met je bedrijf.
"The proof of the pudding is in the eating." Oftewel in de praktijk blijkt pas of het werkt. En: "De eerste klap is een daalder waard." Daarom is de opening zo'n belangrijk moment waar je, marketing-technisch, heel wat uit kunt halen.
 

"Het is alleen "X" als er "X" opstaat." Kijk voor de opening eens door het oog van een kamera naar de ruimte en vraag desnoods een paar vriendinnen om de ruimte provisorisch te vullen. Als je op de achtergrond niets van je bedrijf ziet, moet je nog het een en ander aan de inrichting doen. Want stel je voor dat bij de opening nu echt de burgemeester, de koningin, de...... komt en op de foto in de krant is niet eens de naam van je bedrijf te zien. Dat is dan echt een gemiste kans.

Het bedrijf dat ben jezelf. Kleinschalig ondernemen is dus een heel persoonlijke aangelegenheid. Daarom moet iedere onderneemster voor zichzelf bepalen wat de geschikte vorm is om aan marketing te doen. Er is geen standaard oplossing en met dit boek laten we vooral zien hoe je jezelf kunt scholen in marketing. Daarbij zul je inmmiddels wel gemerkt hebben dat die scholing tegelijk ook een stukje persoonlijke vorming is. Bij kleinschalig ondernemen kom je jezelf nog heel wat keren tegen.

Veel succes en goede zaken!